Sự gia tăng nhanh chóng của xe điện không tạo áp lực lớn lên tổng nguồn cung điện, nhưng lại đặt ra bài toán khó đối với hạ tầng lưới điện phân phối.
Bảo đảm cung ứng điện
Tại họp báo thường kỳ quý I/2026 Bộ Công Thương, trả lời câu hỏi báo chí về việc phụ tải tăng cao và các nội dung liên quan, ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương cho biết, vào cuối tháng 3, nắng nóng đã xuất hiện ở khu vực miền Bắc cao điểm sẽ diễn ra vào cuối tháng 4, tháng 5, tháng 6 và tháng 7.
“Con số khoảng 1 tỷ kWh điện không phải là kỷ lục quốc gia, vì các năm trước đã từng ghi nhận, nhưng đây là mức cao nhất từ đầu năm tính đến ngày 31/3. Đến ngày 7/4 vừa rồi, phụ tải còn cao hơn. Nguyên nhân chủ yếu là do thời tiết nắng nóng dẫn tới nhu cầu sử dụng điện tăng cao”, ông Nguyễn Thế Hữu cho biết.
Ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực. Ảnh: CD
Lãnh đạo Cục Điện lực cũng cho hay, ngay từ cuối năm 2025, Bộ Công Thương đã phê duyệt kế hoạch bảo đảm cung cấp điện cho năm 2026, với phương án cơ sở tăng trưởng khoảng 8,5% và phương án cực đoan cho mùa khô có thể lên tới 14,1%. Hiện tại, tăng trưởng phụ tải tích lũy đến thời điểm này khoảng hơn 6%, vẫn nằm trong kế hoạch dự kiến.
“Tuy nhiên, việc đáp ứng nhu cầu phụ tải phụ thuộc rất nhiều vào tình hình thời tiết. Hiện chúng ta đang ở trong một đợt nắng nóng, nếu nắng nóng tiếp tục kéo dài, nhiệt độ tăng cao và hiệu ứng ủ nhiệt tại các đô thị lớn lên, theo đó nhu cầu sử dụng điện sẽ tăng đột biến, gây áp lực rất lớn lên hệ thống điện”, đại diện Cục Điện lực nói.
Theo ông Nguyễn Thế Hữu, Bộ Công Thương đã triển khai rất nhiều giải pháp để chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị phát điện, truyền tải, phân phối và điều độ nhằm bảo đảm cung cấp điện.
Đơn cử, hiện nay hầu hết các hồ thủy điện lớn, đặc biệt là các hồ thủy điện lớn ở miền Bắc, đều đang duy trì được mực nước cao để sẵn sàng cho đợt cao điểm mùa khô.
Điều này cũng lý giải nguyên nhân tại sao tỷ trọng thủy điện trong cơ cấu nguồn điện thời điểm này đang thấp; sang mùa lũ, cơ cấu này sẽ điều chỉnh lại. Tuy nhiên, sản lượng thủy điện còn phụ thuộc vào lượng nước về hằng năm, vì vậy luôn có những biến động nhất định.
Về cung cấp nhiên liệu, đầu tháng 4 vừa rồi, PV GAS cũng đã thông báo nâng khả năng tái hóa khí từ hơn 7 triệu m3/ngày lên 9,5 triệu m3/ngày.
Như vậy, điều này trực tiếp làm tăng độ linh hoạt trong huy động các nguồn điện khí ở miền Đông Nam Bộ, đáp ứng nhu cầu phụ tải của miền Nam, nhất là vào các giờ cao điểm chiều, khi không còn nắng nữa.
Lãnh đạo Cục Điện lực thông tin thêm, vào 00 giờ ngày 7/4, Nhiệt điện Vũng Áng II đã hoàn tất các quy trình thử nghiệm kỹ thuật và chính thức phát điện thương mại, bổ sung thêm khoảng 1.300 MW cho hệ thống.
Theo ông, khung giờ cao điểm của biểu giá điện này sẽ tác động đến các phụ tải sản xuất đang áp dụng công tơ 3 giá, tức biểu giá điện theo giờ, theo hướng khuyến khích chuyển nhu cầu sử dụng điện, nhất là ở một số ngành như sắt thép, xi măng, chế biến thực phẩm… từ giờ cao điểm sang giờ thấp điểm.
"Việc này sẽ giúp cân bằng đồ thị phụ tải và giảm áp lực cho hệ thống điện, đặc biệt trong những giờ cao điểm”, lãnh đạo Cục Điện lực cho biết.
Xe điện bùng nổ, liệu nguồn điện có đủ?
Cũng tại buổi họp báo chiều này, Phó Cục trưởng Nguyễn Thế Hữu đánh giá xu hướng phát triển xe điện là xu hướng tất yếu, khó có thể đảo ngược.
Đặc biệt trong bối cảnh gần đây, khi tình hình Trung Đông có biến động, nguồn cung xăng dầu gặp khó khăn, giá dầu tăng cao, người dân càng có động lực chuyển sang sử dụng xe điện.
.png)
Thách thức lớn không phải là tổng điện năng mà là việc phát triển lưới điện phân phối đồng bộ với hạ tầng sạc, tránh quá tải cục bộ. Ảnh: IE
Theo Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy tại Việt Nam, đến hết năm 2025, Việt Nam có khoảng 215.000 ô tô điện và khoảng gần 2,6 triệu xe máy điện. Ước tính, nhu cầu điện phục vụ số phương tiện này khoảng 652 triệu kWh, chỉ làm tăng khoảng 0,2% tổng nhu cầu điện thương phẩm.
Dự báo đến năm 2030, số lượng ô tô điện có thể đạt từ 1–1,6 triệu xe; xe máy điện khoảng 8–13 triệu xe. Khi đó, nhu cầu điện sẽ vào khoảng 3,1–5,6 tỉ kWh/năm, chiếm khoảng 0,68–1,1% tổng nhu cầu điện – đây không phải là con số quá lớn.
Theo ông, vấn đề không chỉ nằm ở tổng điện năng tiêu thụ mà còn ở công suất tức thời hệ thống phải đáp ứng. Việc dự báo nhu cầu điện cho xe điện phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Quy mô số lượng phương tiện; mức tiêu thụ điện; hành vi sạc (thời điểm, tần suất); công suất sạc; mức độ tập trung tại các đô thị.
“Thách thức lớn không phải là tổng điện năng mà là việc phát triển lưới điện phân phối đồng bộ với hạ tầng sạc, tránh quá tải cục bộ”, ông Hữu nhấn mạnh.
Để giải quyết, ông Hữu cho biết Bộ Công Thương sẽ tập trung vào một số giải pháp: Rà soát, cập nhật quy hoạch điện và quy hoạch lưới điện địa phương. Xây dựng cơ chế giá điện phù hợp để khuyến khích sạc ngoài giờ cao điểm. Phát triển hệ thống sạc thông minh để giảm áp lực công suất tức thời.
Định Trần /Nhà báo và Công luận