Báo cáo thị trường xe điện tại 6 quốc gia ASEAN do PwC Việt Nam công bố cho thấy, Việt Nam đang nổi lên là thị trường xe điện tăng trưởng nhanh nhất khu vực.
Cơ hội trở thành thị trường ô tô trọng điểm trong khu vực
Theo báo cáo Autofacts của PwC công bố tháng 3/2026, tổng dung lượng thị trường ô tô của nhóm ASEAN-6 (Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam) chỉ tăng 1,9% trong năm 2025. Tuy nhiên, Việt Nam lại ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội 20,3%, cho thấy sự khác biệt rõ rệt về động lực thị trường.
VinFast dẫn đầu xe điện nội địa ASEAN 6, nhờ doanh số tăng mạnh tại thị trường Việt Nam. Ảnh: NH
Sự tăng tốc này chủ yếu đến từ việc thu nhập người dân được cải thiện, nhu cầu sở hữu xe cá nhân gia tăng và sự mở rộng của các dòng xe mới. Đặc biệt, phân khúc xe điện giá dễ tiếp cận đang đóng vai trò then chốt khi giúp mở rộng đáng kể tệp khách hàng, nhất là nhóm người mua xe lần đầu.
Nền tảng cho sự bứt phá này đến từ sự thay đổi mạnh mẽ của cấu trúc kinh tế - xã hội. Tầng lớp trung lưu Việt Nam dự kiến chiếm hơn 55% dân số vào năm 2030, tạo ra lực cầu nội địa lớn. Quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, với GDP năm 2025 ước đạt 510 tỷ USD, GDP bình quân đầu người khoảng 5.000 USD, chính thức vượt ngưỡng thu nhập trung bình thấp. Cùng với đó, hành vi tiêu dùng cũng thay đổi rõ rệt khi ô tô, đặc biệt là xe điện, dần trở thành phương tiện cá nhân phổ biến, chứ không còn là tài sản xa xỉ.
Sự thành công của xe điện tại Việt Nam là kết quả của sự kết hợp giữa chính sách hỗ trợ và nhu cầu thị trường. Các biện pháp như miễn lệ phí trước bạ, khuyến khích phát triển hạ tầng trạm sạc, hỗ trợ sản xuất trong nước và cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 đã tạo ra môi trường thuận lợi cho thị trường phát triển.
Cũng theo PwC, tỷ lệ xe điện và xe hybrid tại ASEAN-6 đã tăng gấp đôi trong năm 2025, đạt trung bình khoảng 26%. Xu hướng điện hóa đang lan rộng trên toàn khu vực, nhưng Việt Nam là một trong những thị trường có tốc độ chuyển đổi nhanh nhất.
Đơn cử như hãng xe VinFast tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Hãng xe điện này ghi nhận mức tăng thêm khoảng 88.000 xe trong năm 2025 so với năm trước. Các mẫu xe cỡ nhỏ như VF3 và VF5, với mức giá từ 12.000 đến 22.000 USD, liên tục nằm trong nhóm bán chạy, cho thấy sức hút rõ rệt của xe điện phổ thông.
Chia sẻ về tỷ lệ nội địa hoá xe điện của VinFast, ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho hay, năm 2025 tỷ lệ nội địa hóa của VinFast đã đạt khoảng 60% và có thể nâng lên 80% trong năm 2026.
Các công nghệ lõi như động cơ, pin, vật liệu mới đang từng bước được doanh nghiệp trong nước nắm bắt. Đồng thời, hệ thống chính sách cũng đang được điều chỉnh theo hướng khuyến khích phát triển công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt là yêu cầu doanh nghiệp FDI phải có sự tham gia của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng nếu muốn hưởng ưu đãi. Hiện đã có khoảng 700 doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của VinFast một con số cho thấy hệ sinh thái công nghiệp xe điện đang dần hình thành.
Ở góc độ rộng hơn, TS Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh nhấn mạnh, xe điện không chỉ là một sản phẩm công nghệ, mà là biểu tượng của trình độ phát triển công nghiệp của một quốc gia: “Ô tô, đặc biệt là ô tô điện, là biểu tượng phản ánh trình độ công nghệ nếu chúng ta thực sự làm chủ và có năng lực sáng tạo”.
Chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước cũng góp phần quan trọng vào đà tăng trưởng. Việc miễn 100% lệ phí trước bạ đối với xe điện đã giúp giảm chi phí sở hữu ban đầu, qua đó kích thích người tiêu dùng chuyển sang các dòng xe thân thiện môi trường.
Thúc đẩy mở rộng thị trường xe điện ASEAN
Với tốc độ tăng trưởng cao, Việt Nam đang đứng trước cơ hội trở thành thị trường ô tô trọng điểm trong khu vực. Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là áp lực cạnh tranh và yêu cầu chuyển đổi công nghệ ngày càng lớn.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là sự gia tăng nhanh chóng của các hãng xe Trung Quốc. Theo PwC, thị phần của nhóm này tại ASEAN đã tăng từ 3% năm 2023 lên 11% vào năm 2025. Lợi thế về chi phí và tốc độ phát triển sản phẩm giúp các thương hiệu này tạo ra sức ép đáng kể lên các nhà sản xuất hiện hữu.
Đối với Việt Nam, mức tăng trưởng hơn 20% trong năm 2025 là con số ấn tượng nhưng cũng cần đặt trong bối cảnh xuất phát điểm còn thấp so với các thị trường lớn trong khu vực như Thái Lan hay Indonesia. Điều này đồng nghĩa với việc dư địa phát triển còn rất rộng, đồng thời mở ra một giai đoạn tăng trưởng mang tính tái cấu trúc.
Ông Patrick Ziechmann, lãnh đạo Trung tâm chuyên ngành ô tô ASEAN thuộc PwC Malaysia nhận định. thị trường xe điện tại Việt Nam đang tăng tốc đáng kinh ngạc. Không thị trường nào khác trong ASEAN đang chứng kiến mức tăng trưởng siêu tốc như vậy.
"Tuy nhiên, Việt Nam cũng đang ở ngã rẽ, đó là sự hứng thú của người tiêu dùng rất cao, nhưng hạ tầng và trải nghiệm sở hữu cần được cải thiện để duy trì động lực phát triển. Giai đoạn tăng trưởng tiếp theo sẽ phụ thuộc vào tốc độ các bên liên quan thu hẹp khoảng cách giữa tham vọng và mức độ sẵn sàng thực tế", ông Patrick Ziechmann kiến nghị.
Nhìn rộng hơn, giai đoạn hiện tại có thể xem là bước chuyển từ “tăng trưởng nhanh” sang “tăng trưởng có chiều sâu”. Khi thị trường mở rộng, yêu cầu tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu cũng trở nên rõ nét hơn, từ sản xuất linh kiện đến phát triển công nghệ lõi. Nếu tận dụng tốt cơ hội này, Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ giàu tiềm năng mà còn có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái ô tô điện khu vực, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Việt Nam nổi lên là một trong những thị trường ô tô và xe điện phát triển nhanh nhất khu vực. Được thúc đẩy bởi chính sách ưu đãi mạnh mẽ của Chính phủ, bao gồm miễn 100% phí trước bạ cho xe điện đến năm 2027, Việt Nam đang chứng kiến làn sóng điện khí hóa chưa từng có trong khu vực. Tỷ lệ xe điện trong tổng lượng xe bán ra tại Việt Nam đạt 33%, cao hơn mức trung bình 6 nước được khảo sát tại ASEAN (17%) và chỉ đứng sau Singapore (72%). Thái Lan đạt 30%; Indonesia 18%; Malaysia và Philippines cùng ở mức 4%.
Duy Anh /Báo Công Thương