Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ gặp Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm Bắc Kinh vào tuần tới.
Khác với chuyến thăm Bắc Kinh năm 2017 từng chứng kiến các thỏa thuận trị giá hơn 250 tỷ USD và đoàn doanh nghiệp Mỹ hùng hậu tháp tùng, hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung tuần tới được giới lãnh đạo doanh nghiệp và các nhà phân tích đánh giá chủ yếu nhằm duy trì đình chiến thương mại và ngăn căng thẳng tiếp tục leo thang.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp xúc song phương bên lề Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Hàn Quốc, năm 2025. Ảnh: Reuters
Nguồn thạo tin của Reuters cho biết Nhà Trắng dự kiến chỉ mời một phái đoàn CEO quy mô hẹp tháp tùng Tổng thống Donald Trump tới Bắc Kinh.
Động thái này phần nào phản ánh kỳ vọng hạn chế đối với hội nghị thượng đỉnh sắp tới giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Trong chuyến công du Bắc Kinh năm 2017, hai bên từng công bố các thỏa thuận trị giá hơn 250 tỷ USD, bao gồm thương vụ Boeing bán 300 máy bay trị giá 37 tỷ USD và các dự án năng lượng trị giá 69 tỷ USD. Phái đoàn Mỹ khi đó có khoảng 10 công ty trong lĩnh vực khí đốt và năng lượng, trong khi Qualcomm là một trong số ít doanh nghiệp chip tham gia.
Tuy nhiên, phần lớn thỏa thuận thời điểm đó chỉ dừng ở biên bản ghi nhớ không ràng buộc hoặc các khuôn khổ mua hàng nhiều năm, thay vì hợp đồng thương mại thực thi ngay lập tức.
Một trong những nội dung được quan tâm nhất tại hội nghị lần này là khả năng Trung Quốc đặt đơn hàng lớn mới cho Boeing. Giám đốc điều hành Boeing Kelly Ortberg tháng trước cho biết cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo có ý nghĩa then chốt đối với triển vọng đạt được đơn hàng lớn đầu tiên từ Trung Quốc kể từ năm 2017.
Theo các nguồn thạo tin, Boeing và Trung Quốc đã đàm phán kéo dài về một thỏa thuận có thể bao gồm 500 máy bay 737 MAX cùng hàng chục máy bay thân rộng.
Bên cạnh Boeing, hai bên cũng được cho là sẽ thảo luận về việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại ký hồi tháng 10-2025, theo đó Bắc Kinh và Washington tạm dừng một số biện pháp kiểm soát xuất khẩu.
Reuters dẫn nguồn tin cho biết Bắc Kinh muốn kéo dài thỏa thuận ít nhất một năm, trong khi phía Mỹ đề xuất thời hạn sáu tháng.
Theo đó, Trung Quốc kỳ vọng chính quyền ông Trump cam kết không áp thêm các biện pháp "trả đũa" thương mại như hạn chế xuất khẩu công nghệ, đồng thời nới lỏng các biện pháp kiểm soát hiện có đối với thiết bị sản xuất chip và chip nhớ tiên tiến.
Ở chiều ngược lại, Washington muốn Bắc Kinh nối lại xuất khẩu đất hiếm và khoáng sản chiến lược sang Mỹ. Các biện pháp kiểm soát đất hiếm của Trung Quốc thời gian qua đã gây gián đoạn đáng kể cho ngành ô tô và hàng không vũ trụ Mỹ.
Một nội dung khác được giới doanh nghiệp Mỹ đặc biệt quan tâm là xuất khẩu thịt bò sang Trung Quốc. Các nhà sản xuất và chế biến thịt bò Mỹ kỳ vọng hội nghị thượng đỉnh ngày 14 đến 15-5 sẽ mở đường cho việc gia hạn giấy phép xuất khẩu vốn đã bị đình trệ trong bối cảnh căng thẳng thương mại kéo dài.
Xuất khẩu thịt bò Mỹ sang Trung Quốc từng đạt đỉnh 1,7 tỷ USD năm 2022 trước khi suy giảm mạnh. Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, hơn 400 nhà máy chế biến thịt bò Mỹ đã mất quyền xuất khẩu trong năm qua do giấy phép từ giai đoạn 2020-2021 hết hiệu lực, tương đương khoảng 65% số cơ sở từng được đăng ký.
Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Gia súc Mỹ Justin Tupper cho biết Nhà Trắng đã bảo đảm với hiệp hội rằng vấn đề này sẽ được đưa ra thảo luận tại hội nghị.
Thông tin được đưa ra trong bối cảnh giá thịt bò Mỹ đang ở mức kỷ lục do nguồn cung gia súc suy giảm, khiến xuất khẩu giảm trong khi nhập khẩu tăng.
Ngoài thương mại và công nghệ, vấn đề địa chính trị cũng dự kiến xuất hiện trong chương trình nghị sự của hội nghị. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông Trump và ông Tập sẽ thảo luận về chiến sự liên quan tới Iran.
Xung đột tại Trung Đông đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, đồng thời đe dọa lợi ích năng lượng của Trung Quốc tại khu vực vùng Vịnh.
Trong diễn biến liên quan, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã tới Bắc Kinh trong tuần này và thông báo với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị về tiến trình đàm phán với Mỹ.
Tú Anh (Reuters) /Hànộimới