Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố eo biển Hormuz sẽ ''sớm được mở lại'', bất kể có hay không sự hỗ trợ từ Iran.
Phát biểu hôm 10/4 trước cuộc đàm phán giữa các phái đoàn Mỹ và Iran tại Pakistan, ông Trump cho biết Mỹ cùng các quốc gia khác sẵn sàng hành động để khơi thông khu vực Vùng Vịnh. Dù vậy, ông không nêu cụ thể biện pháp sẽ được triển khai.
“Việc này sẽ không dễ dàng, nhưng chúng tôi sẽ sớm mở lại tuyến đường này”, ông nói. Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh Washington sẽ không chấp nhận bất kỳ cơ chế thu phí nào do Iran áp đặt đối với tàu thuyền đi qua eo biển.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng
Trước đó, Iran tuyên bố có thể thu phí từ các chủ tàu nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, ngay cả khi đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. Ông Trump cảnh báo Mỹ sẽ không để điều đó xảy ra.
Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời khẳng định ưu tiên hàng đầu trong các cuộc đàm phán là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông cho rằng nếu đàm phán đạt được mục tiêu này, hoạt động tại eo biển sẽ sớm trở lại bình thường.
Dù hai bên đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn gần như tê liệt. Dữ liệu theo dõi cho thấy số tàu rời eo biển giảm mạnh, chỉ còn vài chục lượt kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực, so với hơn 100 lượt mỗi ngày trước xung đột.
Theo Lloyd's List Intelligence, hiện có hơn 600 tàu vẫn đang mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư, trong đó có hàng trăm tàu chở dầu. Các chuyên gia nhận định tình hình thực tế gần như không thay đổi so với trước khi ngừng bắn.
Matt Smith, chuyên gia phân tích dầu mỏ tại Kpler, cho biết Iran đang kiểm soát chặt chẽ việc qua lại tại eo biển, cho phép một số tàu nhất định đi qua, chủ yếu là tàu của nước này hoặc các đối tác thân thiện.
Ông cũng tiết lộ đang tồn tại một “hành lang an toàn” do Iran kiểm soát, được một số tàu sử dụng để rời khỏi khu vực, dù chưa rõ các chủ tàu có phải trả phí hay không.
Trong khi đó, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã tới Pakistan để tham gia các cuộc đàm phán với phía Iran, nhằm tìm kiếm giải pháp lâu dài cho xung đột. Hai bên hiện vẫn đưa ra những thông điệp khác nhau về các điều khoản đàm phán, bao gồm cả đề xuất kế hoạch 10 điểm từ phía Iran.
Ngọc Ánh (AJ, ABC)
Nhà báo và Công luận