Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024, chỉ ra hàng loạt vi phạm liên quan đến thu học phí, trích lập quỹ học bổng, mở ngành đào tạo và tuyển sinh vượt chỉ tiêu.
Theo Kết luận thanh tra số 700/KL-TTCP, trong giai đoạn 2021-2024, hoạt động của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) và các đơn vị trực thuộc còn nhiều hạn chế, vi phạm quy định pháp luật về giáo dục đại học và cơ chế tự chủ.
Thu học phí chương trình chưa kiểm định, văn bằng 2 cao hơn quy định
Một trong những nội dung đáng chú ý được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là việc thu học phí đối với các chương trình đào tạo chưa đạt kiểm định chất lượng, chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật và thu học phí văn bằng 2 trái quy định.
Cụ thể, Trường Quản trị và Kinh doanh ban hành Quyết định số 53/QĐ-QT&KD ngày 3/2/2023, quy định và thực hiện thu học phí năm học 2023-2024 đối với 8 chương trình đào tạo chưa đạt kiểm định chất lượng, chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật.
Mức thu được áp dụng là 6-7 triệu đồng/tháng đối với chương trình cử nhân, 6,75-7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ. Trong khi đó, mức học phí theo quy định tại thời điểm này lần lượt là 3,125 triệu đồng/tháng đối với cử nhân, 4,6875 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 7,8125 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ.
Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: VNU
Thanh tra Chính phủ xác định việc thu học phí của Trường Quản trị và Kinh doanh là trái quy định, có dấu hiệu vi phạm hành chính theo Nghị định số 04/2021/NĐ-CP.
Không chỉ vậy, Trường Đại học Kinh tế và Trường Đại học Giáo dục cũng bị chỉ ra sai phạm trong thu học phí văn bằng 2.
Theo đó, năm học 2021-2022, Trường Đại học Kinh tế quy định và thực tế thu học phí văn bằng 2 các ngành kinh tế ở mức 450.000 đồng/tín chỉ, cao hơn mức 360.000 đồng/tín chỉ theo quy định.
Trường Đại học Giáo dục thu học phí văn bằng 2 các ngành đào tạo giáo viên ở mức 470.000 đồng/tín chỉ, trong khi mức quy định là từ 303.000-427.200 đồng/tín chỉ.
Thiếu gần 95 tỷ đồng trích lập quỹ học bổng, sử dụng sai mục đích
Một vi phạm khác được Thanh tra Chính phủ chỉ rõ là việc trích lập và sử dụng quỹ học bổng khuyến khích học tập không đúng quy định.
Trong giai đoạn 2021-2024, 8 trường được kiểm tra chưa thực hiện trích lập đầy đủ 8% số tiền học phí thu được để hình thành quỹ học bổng khuyến khích học tập cho học sinh, sinh viên theo quy định.
Tổng số tiền 8 trường phải trích lập là 332,27 tỷ đồng, nhưng số tiền thực tế đã trích lập chỉ đạt 237,9 tỷ đồng, tương đương 5,73%. Như vậy, số tiền còn thiếu so với mức phải trích lập là khoảng 94,37 tỷ đồng.
Không dừng lại ở đó, 3 trường còn sử dụng quỹ học bổng khuyến khích học tập để chi cho các nội dung thuộc quỹ khác, không đúng mục đích theo quy định.
Cụ thể, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật đã chi 1,576 tỷ đồng; Trường Quản trị và Kinh doanh chi 742,29 triệu đồng; Trường Đại học Công nghệ chi 596,49 triệu đồng từ quỹ học bổng để hỗ trợ học sinh, sinh viên và ủng hộ khuyến học.
Theo quy định, quỹ học bổng khuyến khích học tập phải được sử dụng để cấp học bổng cho học sinh, sinh viên đang học tại cơ sở giáo dục đại học căn cứ vào kết quả học tập và rèn luyện.
Mở ngành sức khỏe trái thẩm quyền, tuyển sinh vượt chỉ tiêu
Trong công tác tổ chức và thực hiện cơ chế tự chủ, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra việc Giám đốc ĐHQGHN chưa phê duyệt đề án tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý. Có 6/8 đơn vị không xây dựng đề án tự chủ trình ĐHQGHN phê duyệt.
Đáng chú ý, Giám đốc ĐHQGHN cho phép Trường Đại học Y Dược thành lập 2 đơn vị sự nghiệp công lập khi không đáp ứng điều kiện tối thiểu 15 người làm việc theo quy định.
Trong hoạt động đào tạo, ngày 22/12/2022, Giám đốc ĐHQGHN ban hành Quyết định số 4555/QĐ-ĐHQGHN về mở mới và điều chỉnh chương trình đào tạo. Trong đó, quy định ĐHQGHN tự chủ mở ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe là trái thẩm quyền, bởi theo Luật Giáo dục đại học, thẩm quyền quyết định mở ngành sức khỏe thuộc Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
ĐHQGHN cũng ban hành quyết định mở ngành Ngoại khoa trình độ thạc sĩ vào ngày 12/8/2021, bị xác định là trái thẩm quyền.
Ngoài ra, trong giai đoạn 2021-2024, ĐHQGHN ban hành 6 quyết định mở ngành đào tạo trình độ đại học thí điểm và trình Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép mở 3 ngành đào tạo trình độ thạc sĩ thuộc lĩnh vực sức khỏe khi chưa đáp ứng điều kiện về đội ngũ giảng viên cơ hữu có ngành phù hợp.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật không duy trì đủ số lượng giảng viên cơ hữu có ngành phù hợp để chủ trì xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo đối với 4 ngành.
Một nội dung đáng chú ý khác là tình trạng tuyển sinh vượt chỉ tiêu. Theo kết luận thanh tra, có 6/8 trường được kiểm tra tuyển sinh vượt số lượng chỉ tiêu trình độ đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo giao hoặc vượt chỉ tiêu trình độ đại học, thạc sĩ do ĐHQGHN phê duyệt. Các vi phạm này được xác định có dấu hiệu vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định số 04/2021/NĐ-CP.
Những tồn tại, vi phạm được Thanh tra Chính phủ chỉ ra cho thấy việc thực hiện cơ chế tự chủ tại ĐHQGHN trong giai đoạn 2021-2024 còn nhiều vấn đề cần chấn chỉnh, nhất là trong quản lý tài chính, bảo đảm chất lượng đào tạo, tổ chức bộ máy và công tác tuyển sinh.
Văn Hiền /Báo Nhà báo và Công luận
Nguồn: https://congluan.vn/thanh-tra-chinh-phu-chi-ro-loat-sai-pham-tai-dai-hoc-quoc-gia-ha-noi-thu-hoc-phi-trai-quy-dinh-tuyen-sinh-vuot-chi-tieu-post365869.html - 10:15 | 31/10/2026