Năm 2026 được dự báo là thời điểm bùng nổ M&A ngân hàng, khi dòng vốn ngoại quay lại mạnh mẽ và các thương vụ tỷ USD dần lộ diện.
Từ “phao cứu sinh” đến đòn bẩy vươn tầm
Ngành Ngân hàng đang đứng trước ngưỡng cửa của một chu kỳ tăng trưởng mới, nơi mua bán, sáp nhập (M&A) không chỉ là công cụ gia tăng quy mô tài sản mà còn mở đường cho chuyển giao công nghệ, chuẩn quản trị quốc tế và chiến lược phát triển bền vững. Đặc biệt, năm 2026 được giới quan sát dự báo sẽ là cột mốc đáng chú ý của thị trường M&A ngân hàng Việt Nam, khi dòng vốn ngoại có dấu hiệu quay trở lại mạnh mẽ hơn sau một giai đoạn thận trọng. Khác với những thương vụ mang tính “giải cứu” trong quá khứ, những “cú bắt tay” tỷ USD, nếu diễn ra đúng thời điểm và đúng đối tác, được kỳ vọng sẽ góp phần định hình lại cấu trúc hệ thống ngân hàng theo hướng minh bạch, ổn định và tiệm cận hơn với thông lệ toàn cầu.
Theo đó, giới phân tích nhận định, kịch bản của thị trường M&A ngân hàng giai đoạn hướng đến năm 2026 sẽ mang một màu sắc khác biệt so với trước đây. M&A không còn đơn thuần là lối thoát cho những tổ chức tín dụng yếu kém, mà đang trở thành lựa chọn chiến lược của các ngân hàng khỏe mạnh, có nhu cầu mở rộng quy mô, củng cố năng lực tài chính và vươn ra khu vực.
Chia sẻ tại Diễn đàn M&A Việt Nam 2025 tổ chức mới đây, ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), nhấn mạnh, sự thay đổi rõ nét về vị thế của doanh nghiệp Việt trên bàn đàm phán. Việc bán vốn hay sáp nhập hiện nay không xuất phát từ khó khăn tài chính hay thế yếu, mà từ nhu cầu chủ động tìm kiếm cơ hội phát triển dài hạn và mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.
Cùng với sự thay đổi về tư duy, mục tiêu của các ngân hàng Việt khi tìm kiếm đối tác ngoại cũng ngày càng rõ ràng hơn. Yếu tố “đồng điệu” về tầm nhìn, chiến lược và chuẩn mực quản trị được đặt lên hàng đầu. Sự hậu thuẫn từ nhà đầu tư nước ngoài không chỉ được đo bằng quy mô vốn góp, mà còn ở khả năng hỗ trợ hoàn thiện quy trình vận hành, nâng cao hiệu suất hoạt động, tăng cường quản trị rủi ro và tận dụng mạng lưới toàn cầu của đối tác.
.jpg)
Năm 2026 được dự báo là thời điểm bùng nổ M&A ngân hàng. Ảnh minh hoạ
Đáng chú ý, động lực quan trọng thúc đẩy làn sóng M&A sắp tới đến từ hành lang pháp lý mới. Nghị định 69/2025/NĐ-CP cho phép nới tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) lên 49% đối với các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc như: MB, HDBank, VPBank, được đánh giá là bước mở đáng kể về chính sách. “Room” ngoại được mở rộng không chỉ tạo thêm dư địa thu hút nhà đầu tư chiến lược, mà còn giúp các ngân hàng chủ động hơn trong bài toán tăng vốn trung và dài hạn.
Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng tài sản của nhiều ngân hàng lên tới trên 25% mỗi năm, nhu cầu tăng vốn cấp 1 trở nên cấp thiết. Các tổ chức xếp hạng tín nhiệm như VIS Rating cảnh báo, nếu không bổ sung kịp thời vốn tự có, tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của một số ngân hàng có thể chịu áp lực giảm từ 150 - 300 điểm cơ bản vào cuối năm 2026. Trong nhóm ngân hàng được nới room, HDBank được đánh giá có khả năng triển khai sớm do nhu cầu tăng vốn cao và hiện chưa có cổ đông chiến lược nước ngoài.
Cơ hội “kép” và bài toán minh bạch
Không chỉ giới hạn ở các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc, làn sóng M&A năm 2026 được dự báo sẽ lan rộng với sự tham gia của nhiều nhà băng lớn. Vietcombank dự kiến bán 6,5% vốn, trong khi BIDV và Techcombank cũng đang cân nhắc các phương án hợp tác chiến lược, với Techcombank xem xét khả năng bán tới 15% vốn. VIB và SHB là những cái tên đáng chú ý khác khi room ngoại còn trống khá lớn, lần lượt khoảng 25% sau khi CBA thoái vốn và 26% tại SHB.
LPBank mới đây cũng công bố kế hoạch trình cổ đông nới room ngoại từ 5% lên 30%, nhằm tạo dư địa thu hút vốn phục vụ chiến lược mở rộng mạng lưới và đẩy mạnh chuyển đổi số trong giai đoạn tới. Những động thái này cho thấy các ngân hàng Việt đang chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cho một chu kỳ M&A mang tính chiến lược, thay vì các thương vụ mang tính thời điểm.
Sức hấp dẫn của thị trường ngân hàng Việt còn được cộng hưởng bởi câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán. Việc FTSE Russell dự kiến nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp được kỳ vọng sẽ kích hoạt dòng vốn mạnh mẽ từ các quỹ ETF và nhà đầu tư tổ chức quốc tế. Trong danh sách các cổ phiếu dự báo vào rổ FTSE Global All Cap, nhóm ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn với những cái tên như VCB, STB, SHB, EIB. Đây được xem là cơ hội “kép”, vừa cải thiện thanh khoản cổ phiếu, vừa hỗ trợ quá trình tìm kiếm đối tác chiến lược nước ngoài.
Tuy nhiên, cơ hội luôn song hành cùng thách thức. Dòng vốn đầu tư toàn cầu đang ngày càng khắt khe hơn về tiêu chuẩn lựa chọn. Theo ông Đỗ Quang Vinh, yếu tố cốt lõi mà nhà đầu tư quốc tế quan tâm chính là mức độ minh bạch và chuẩn mực quản trị. Doanh nghiệp Việt cần đáp ứng các yêu cầu quốc tế về báo cáo tài chính, quản trị tài chính và đặc biệt là quản trị rủi ro. Việc niêm yết trên thị trường chứng khoán được xem là một lợi thế quan trọng, giúp minh bạch hóa thông tin và nâng cao khả năng tiếp cận vốn ngoại.
Báo cáo của PwC về xu hướng M&A toàn cầu cũng cho thấy, nhà đầu tư hiện nay không chỉ nhìn vào quy mô tài sản mà còn đánh giá kỹ lưỡng năng lực chuyển đổi số, mô hình kinh doanh bền vững và khả năng chống chịu rủi ro của ngân hàng. Theo ông Vinh, các thương vụ thành công phải được xây dựng trên nền tảng đồng hành lâu dài, cùng phát triển và tạo ra lợi ích cho cả hai phía. Ông dẫn chứng thương vụ bán vốn SHB Finance trong giai đoạn dịch COVID-19, nhấn mạnh vai trò của việc tuân thủ quy trình chuẩn quốc tế và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên.
TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài trong những năm qua đã mang lại những thay đổi tích cực về tài chính, công nghệ và quản trị tại các tổ chức tín dụng, giúp hệ thống ngân hàng tiệm cận hơn với thông lệ quốc tế. Theo ông, việc tăng giới hạn sở hữu nước ngoài là cần thiết để các ngân hàng Việt gọi thêm vốn, nâng cao năng lực tài chính và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Với những yếu tố trên, năm 2026 được kỳ vọng sẽ là thời điểm bản lề, nơi các thương vụ M&A ngân hàng không chỉ mang ý nghĩa về vốn, mà còn góp phần tái định vị hệ thống ngân hàng Việt trên bản đồ tài chính khu vực.
Ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị SHB: Xu thế mới cho phép các ngân hàng Việt hoàn toàn tự tin vào khả năng tái cấu trúc và thu hút nguồn vốn ngoại quy mô lớn, qua đó tạo động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.
Ngân Thương /Báo Công Thương