SSI Research dự báo triển vọng tiền gửi phục hồi trong quý II cùng nhu cầu tín dụng có thể chậm lại trong bối cảnh lãi suất cho vay ở mức hai chữ số có thể phần nào giảm áp lực thanh khoản hệ thống.
Tính đến cuối quý I/2026, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ước đạt khoảng 3,7% so với đầu năm và khoảng 20% so với cùng kỳ 2025, chủ yếu được dẫn dắt bởi các ngân hàng còn dư địa hạn mức nhờ tham gia tái cơ cấu ngân hàng yếu kém.
Đáng chú ý, có 3 trong số 4 ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém ghi nhận tăng trưởng tín dụng tích cực trong quý đầu năm nhờ lợi thế vốn huy động, bao gồm VPB (+10,3%), HDB (+8,0%) và VCB (+4,8%). Còn tại MBB, tín dụng tăng 3,4%, thấp hơn trung bình ngành.
Điều này cho thấy dù hạn mức tín dụng là điều kiện cần, khả năng huy động vốn đã trở thành yếu tố phân hóa then chốt trong bối cảnh LDR toàn hệ thống đã vượt 100%.
Phần lớn các ngân hàng còn lại chỉ ghi nhận tăng trưởng tín dụng ở mức vừa phải, khoảng 2,5– 3,5% tính từ đầu năm. Một số ngân hàng như CTG (+1,8%) và STB (+0,1%) tăng trưởng thấp hơn so với mặt bằng chung, trong khi một số nhà băng nhỏ như PGB (-4,2%) thậm chí báo dư nợ tín dụng giảm so với đầu năm.
Về phía huy động, tình hình cạnh tranh huy động đã trở nên gay gắt hơn trong quý I/2026 sau khi LDR thuần tại nhiều ngân hàng vượt mức 100% và thanh khoản ngày càng phụ thuộc vào tiền gửi Kho bạc Nhà nước, kênh OMO và một số nguồn vốn nước ngoài, thay vì tăng trưởng tiền gửi cốt lõi.
Trong báo cáo phân tích mới cập nhật, SSI Research chỉ ra rằng dù tổng tiền gửi khách hàng toàn hệ thống chỉ tăng 0,2% từ đầu năm, với sự phân hóa khá rõ: nhóm quốc doanh giảm 0,7%, nhóm ngân hàng TMCP tăng 1,3%, phản ánh dòng tiền gửi dịch chuyển từ các ngân hàng có lãi suất thấp sang các ngân hàng trả lãi suất cao hơn. Mặt bằng lãi suất có thời điểm trong quý I đã lên vùng 9–9,5%.
"Bức tranh huy động kém tích cực phản ánh các yếu tố mang tính cấu trúc và dòng tiền luân chuyển theo mùa vụ , bao gồm: xu hướng tăng nắm giữ tiền mặt trước những thay đổi quy định gần đây, vòng quay tiền chậm lại sau giai đoạn giải ngân mạnh vào bất động sản các năm trước, và tiền gửi doanh nghiệp thường giảm vào đầu năm", SSI Research lý giải thêm.
Trong bối cảnh đó, các ngân hàng đã gia tăng sử dụng các nguồn vốn thay thế (chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, vốn nước ngoài), với lượng phát hành đáng chú ý tại BID (+78 nghìn tỷ đồng), ACB (+23 nghìn tỷ đồng) và MBB (+22 nghìn tỷ đồng).
Dự báo cho các quý tới, SSI cho rằng tăng trưởng tiền gửi có thể phục hồi trong quý II do lãi suất huy động vẫn đang neo ở mặt bằng tương đối cao.
Ngoài ra, những điều chỉnh gần đây về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cùng với các thương vụ huy động vốn nước ngoài (nếu sớm được triển khai thành công) được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện dần dần tình hình huy động.
Cùng đó, nhu cầu tín dụng được dự báo có thể chậm lại trong quý sau trong bối cảnh lãi suất cho vay ở mức hai chữ số. Điều này cũng sẽ phần nào giảm áp lực thanh khoản, theo đó đưa điều kiện thanh khoản dần ổn định trở lại từ mức căng thẳng hiện tại.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng điều kiện nguồn vốn vẫn đang rất nhạy cảm với các thay đổi quy định sắp tới. Đặc biệt, việc áp dụng thước đo thanh khoản mới (như CDR) — nếu được triển khai ngay lập tức và không có giai đoạn chuyển tiếp hoặc lộ trình áp dụng theo từng bước — có thể khiến áp lực huy động gia tăng trở lại.
Kiều Anh /Doanh Nhân Việt Nam