Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đang mua vào một loại tài sản đang giảm giá, với một tốc độ chậm rãi đến mức không ai mảy may chú ý, cho đến khi cả thế giới nhìn vào chuỗi thành tích 19 tháng liên tiếp.
Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) vừa đánh dấu tháng thứ 19 liên tiếp gia tăng khối lượng vàng dự trữ trong tháng 5. Động thái giúp nâng tổng số vàng tích lũy của nước này lên mức 2.322 tấn, theo AIvest.
Thế nhưng, điều đáng nói không nằm ở khối lượng, mà ở thời điểm.
Giá vàng hiện đã sụt giảm khoảng 16% so với mức đỉnh lịch sử 5.589 USD/ounce được thiết lập vào tháng 1, hiện dao động quanh ngưỡng 4.400 USD. Cơn sốt gom vàng của các ngân hàng trung ương trên thế giới nhìn chung đã hạ nhiệt khi tổng lượng mua ròng của khối tài chính công toàn cầu trong tháng 1 chỉ đạt khiêm tốn 5 tấn, sụt giảm mạnh so với mức trung bình 27 tấn/tháng của năm 2025.
Ngay cả các đợt mua vào hằng tháng của chính PBOC cũng rất nhỏ giọt và con số làm tròn quá nhỏ bé nếu đặt cạnh khối lượng mua vào ồ ạt ở thời kỳ đỉnh cao của làn sóng gom vàng đầu tiên. Theo các chuyên gia, động thái này thuần túy là một nghệ thuật quản trị dự trữ của nền kinh tế thứ 2 thế giới.
Vượt lên trên cái bẫy truyền thông mang tên Phi USD hóa
Kịch bản truyền thông dễ thấy nhất lúc này là câu chuyện phi USD hóa. Đây là luận điệu quen thuộc: Trung Quốc đang âm thầm viết lại các quy tắc dự trữ toàn cầu, kéo giảm mức độ phụ thuộc vào đồng bạc xanh và tích trữ vàng để chuẩn bị cho ngày trật tự đồng USD sụp đổ.
Đi ngược cả thế giới, Trung Quốc âm thầm gom vàng giá rẻ (Nguồn: CNBC)
Đầu năm nay, tờ China Daily từng khẳng định việc tăng cường nắm giữ vàng là một định hướng chiến lược dài hạn. Giới phân tích cũng liên tục viết về việc vàng là tài sản không bị ràng buộc bởi tính trung lập của Mỹ và cách các ngân hàng trung ương đang chèo lái làn sóng tiếp theo.
Tuy nhiên, có một lăng kính thực tế và đơn giản hơn để nhìn nhận vấn đề: PBOC đang mua vào một loại tài sản đang giảm giá, với một tốc độ chậm rãi đến mức không ai mảy may chú ý, cho đến khi họ nhìn vào chuỗi thành tích 19 tháng liên tiếp.
Hãy nhìn vào cấu trúc vận hành bên trong. Tổng dự trữ ngoại hối của Trung Quốc hiện dao động trong khoảng từ 3,4 đến 3,8 nghìn tỷ USD. Vàng hiện chiếm khoảng 9% tổng khối lượng dự trữ đó. Lần cuối cùng Trung Quốc công khai chi tiết tỷ trọng dự trữ đồng USD là vào năm 2019, ở mức 55%. Kể từ đó đến nay, quốc gia này đã ngừng cập nhật.
Tỷ lệ 9% phân bổ vào vàng hoàn toàn không phải là một cuộc cách mạng. Mỹ hiện vẫn nắm giữ khoảng 7.700 tấn vàng, cao gấp ba lần kho dự trữ của Trung Quốc. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hay Thụy Sĩ cũng đang sở hữu nhiều hơn. Nhưng 9% cũng không phải là một con số vô giá trị. Nếu giá vàng giữ vững ở mức 4.500 USD/ounce, khối lượng 2,322 tấn đó sẽ có giá trị tương đương khoảng 400 tỷ USD. Đó là một cấu phần dự trữ thực chất, có giá trị cốt lõi khi mang lại lợi thế.
Tính kỷ luật đáng gờm
Nhịp độ mua vào của PBOC rất đáng để giới quan sát bóc tách. Họ từng vận hành một chiến dịch gom hàng kéo dài 18 tháng, sau đó bất ngờ dừng lại trong vòng 6 tháng kể từ tháng 5 năm 2024, và chính thức tái khởi động vào tháng 11 năm 2024 với một tốc độ thận trọng và chừng mực hơn. Cho đến nay, chuỗi mua vào này đã kéo dài sang tháng thứ 19.
Trung Quốc đang âm thầm viết lại các quy tắc dự trữ toàn cầu (Nguồn: CNBC)
Chính hành động tạm dừng trước đó mới là tín hiệu phát đi thông điệp: họ ngừng mua chính xác vào thời điểm thị trường đang hưng phấn tột độ và chỉ ra tay trở lại khi giá vàng hạ nhiệt. Đó không phải là biểu hiện của một ngân hàng trung ương đầu tư bằng cảm tính. Đó là một định chế tài chính tối cao khi đối xử với vàng như một loại tài sản đầu tư thuần túy.
Tấm bảo hiểm giá rẻ khi thị trường mất tập trung
Hệ quả cấu trúc của chiến lược này vô cùng lớn. Vàng trong danh mục đầu tư của một ngân hàng trung ương không phải là một công cụ để tìm kiếm lợi suất. Nó đóng vai trò là một tấm bảo hiểm cho kịch bản khi đồng tiền định giá phần lớn các tài sản dự trữ khác (đồng USD) trở nên khó sử dụng hơn, khó chuyển đổi hơn, hoặc bị vũ khí hóa về mặt chính trị.
Người ta không mua bảo hiểm vì họ nghĩ ngôi nhà của mình sẽ bị thiêu rụi ngay trong ngày hôm nay. Người ta mua nó vì họ đã từng chứng kiến những ngôi nhà khác bị thiêu rụi trong quá khứ, và họ đã quá mệt mỏi với việc phải tự lừa dối bản thân rằng rủi ro bằng không.
Trung Quốc không đánh cược vào kịch bản đồng USD sẽ sụp đổ. Họ chỉ đang tính toán trước xác suất đồng USD sẽ không còn vận hành theo cái cách mà nó từng vận hành trước đây. Và họ chọn cách mua loại hình bảo hiểm có chi phí rẻ nhất có sẵn trên thị trường, ngay trong lúc thế giới đang bị phân tâm.
Châu Anh (AIvest)
Doanh nhân Việt Nam