Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam đánh giá triển vọng xuất khẩu cá tra năm 2026 tiếp tục duy trì tích cực, dù ngành được dự báo sẽ đối mặt với sự phân hóa rõ nét giữa các thị trường cùng áp lực cạnh tranh gia tăng. Trong bối cảnh đó, VHC và ANV được xem là hai doanh nghiệp sở hữu nhiều lợi thế nhờ vị thế đầu ngành, kết quả kinh doanh tăng trưởng ổn định và đặc biệt là ưu thế thuế chống bán phá giá 0 USD/kg tại thị trường Mỹ.
Theo thống kê của Mirae Asset, trong quý 1/2026, giá trị xuất khẩu cá tra của Việt Nam tăng khoảng 17% so với cùng kỳ, đạt xấp xỉ 513 triệu USD. Dù tăng trưởng duy trì ổn định, ngành vẫn chịu áp lực từ biến động chi phí đầu vào khi giá dầu thô tăng mạnh sau sự kiện eo biển Hormuz bị đóng cửa, kéo theo xu hướng tăng của nhiều loại hàng hóa và nguyên liệu sản xuất.
Trong đó, giá đậu nành tăng vọt trong tháng 3 và tiếp tục leo thang trong tháng 4/2026. Trong khi đó, giá cá tra nguyên liệu sau giai đoạn tăng nóng đã dần hạ nhiệt từ đầu tháng 5 và đi ngang quanh mức 35.000 đồng/kg. Theo Mirae Asset, diễn biến này cho thấy thị trường đang dần tìm được điểm cân bằng khi nhu cầu bắt đầu chịu tác động từ lo ngại lạm phát tại các thị trường tiêu thụ lớn.
Ở chiều ngược lại, giá cá tra giống giảm mạnh trong tháng 4 và đầu tháng 5 sau khi từng lập đỉnh khoảng 85.000 đồng/kg đối với loại 35 con/kg. Tuy nhiên, mức giá hiện tại vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn 2024 - 2025, do đó Mirae Asset cho rằng đây chủ yếu là biến động mang tính mùa vụ, trong khi nhu cầu cá giống và cá nguyên liệu vẫn duy trì ổn định.
Thị trường Mỹ sáng cửa, thị trường Trung Quốc dự báo đi ngang
Mirae Asset nhận định nhu cầu tiêu thụ cá tra toàn cầu năm 2026 vẫn duy trì ổn định nhưng sẽ có sự phân hóa rõ nét giữa các thị trường.
Trong đó, thị trường Mỹ được kỳ vọng cải thiện tích cực nhờ căng thẳng thương mại Mỹ - Trung leo thang và các quy định nghiêm ngặt hơn đối với hàng hóa trung chuyển, khiến xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc bị hạn chế. Điều này mở ra cơ hội gia tăng thị phần cho các nhà cung cấp cá thịt trắng khác, trong đó có cá tra Việt Nam.
Nguồn cung cá rô phi toàn cầu được dự báo thu hẹp trong ngắn hạn, đẩy giá bán tăng lên và giúp cá tra nâng cao lợi thế cạnh tranh về giá. Cùng với đó, các yếu tố như hạn ngạch đánh bắt, sản lượng khai thác thấp và thuế xuất khẩu tại các quốc gia cung cấp cá tuyết, cá minh thái hay cá tuyết chấm đen cũng có thể khiến giá các loại cá thay thế tăng cao, qua đó hỗ trợ thêm cho sức cạnh tranh của cá tra.
Ngược lại, xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc được dự báo đi ngang trong năm 2026. Theo đó, khi doanh nghiệp Trung Quốc gặp khó tại thị trường Mỹ, nguồn cung cá thịt trắng nội địa của nước này có thể gia tăng, kéo giảm nhu cầu nhập khẩu. Đồng thời, quan hệ thương mại Trung Quốc - Nga ngày càng chặt chẽ và việc Trung Quốc tiếp tục hạn chế nhập khẩu thủy sản Nhật Bản sẽ khiến nguồn cung cá thịt trắng từ Nga tiếp tục chiếm ưu thế.
Đối với thị trường EU và Brazil, Mirae Asset kỳ vọng nhu cầu duy trì ổn định trong năm nay. Tuy nhiên, cạnh tranh tại các thị trường này sẽ trở nên gay gắt hơn khi nhiều nhà xuất khẩu toàn cầu có xu hướng giảm phụ thuộc vào Mỹ và tìm kiếm thị trường thay thế.
Bên cạnh đó, Mirae Asset cảnh báo rủi ro từ căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột Mỹ - Iran kéo dài, có thể khiến các ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt để kiểm soát lạm phát. Điều này sẽ tạo áp lực lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu và duy trì mặt bằng giá hàng hóa ở mức cao trong suốt năm 2026.
Mirae Asset khuyến nghị tăng tỷ trọng VHC và ANV
Về nhóm doanh nghiệp niêm yết, Mirae Asset khuyến nghị “Tăng tỷ trọng” đối với cổ phiếu VHC của CTCP Vĩnh Hoàn và ANV của CTCP Nam Việt, hai doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực cá tra và cá rô phi tại Việt Nam.
Theo Mirae Asset, cả VHC và ANV đều đang sở hữu lợi thế cạnh tranh đáng kể khi được áp dụng mức thuế chống bán phá giá 0 USD/kg tại thị trường Mỹ, thấp hơn nhiều so với mức thuế chung 2,39 USD/kg áp dụng cho nhiều doanh nghiệp cá tra Việt Nam khác.
Đối với CTCP Vĩnh Hoàn (VHC), doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm cá tra lớn nhất Việt Nam với các thị trường chủ lực gồm Mỹ, Trung Quốc, Hồng Kông và EU. Hiện VHC đã mở rộng chiến lược sang lĩnh vực sản phẩm từ gạo thông qua việc nắm giữ cổ phần chi phối tại Tổng CTCP Xuất nhập khẩu Sa Giang (SGC).
Về kết quả kinh doanh, trong quý 1/2026, VHC ghi nhận doanh thu đạt 2.962,7 tỷ đồng, tăng 11,5% so với cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ thị trường Mỹ khi doanh thu tăng mạnh 39,5%, trong khi các thị trường Trung Quốc, châu Âu và nội địa ghi nhận xu hướng suy giảm.
Trong cơ cấu doanh thu, mảng cá tra tiếp tục đóng vai trò chủ lực với doanh thu đạt 1.546 tỷ đồng, tăng 14,2% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 52% tổng doanh thu. Nhờ đó, biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp cải thiện lên mức 14,5%, kéo lợi nhuận gộp tăng 28%, đạt 431,5 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, tỷ giá ổn định giúp chi phí tài chính giảm mạnh 53,6%, xuống còn 26,5 tỷ đồng. Trong khi đó, chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp tăng 14,9% lên 141,4 tỷ đồng do áp lực chi phí vận chuyển và nhân sự. Kết quả, lợi nhuận hoạt động của VHC đạt 337,4 tỷ đồng, tăng 36,4%, còn lợi nhuận sau thuế đạt 285,9 tỷ đồng, tăng 35,3% so với cùng kỳ.
Kết quả kinh doanh VHC. Đồ họa: Thơ Hoàng
Theo dự phóng của Mirae Asset, doanh thu năm 2026 của VHC có thể đạt khoảng 13.675 tỷ đồng, lợi nhuận hoạt động năm 2026 của VHC đạt khoảng 1.693,5 tỷ đồng, giảm nhẹ 2,2%, trong khi lợi nhuận sau thuế ước đạt 1.507,9 tỷ đồng, gần như đi ngang so với năm trước.
Trên thị trường chứng khoán, kết phiên ngày 22/5, cổ phiếu VHC đóng cửa tại mức 59.000 đồng/cổ phiếu, qua đó đưa vốn hóa của doanh nghiệp lên khoảng 12.357 tỷ đồng. Đáng chú ý, cổ phiếu này ghi nhận trạng thái tích cực vào cuối phiên với lượng dư mua hơn 92.000 đơn vị, trong khi dư bán chỉ hơn 11.000 đơn vị.
Theo Mirae Asset, sử dụng phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do cho doanh nghiệp (FCFF) để xác định giá trị hợp lý của cổ phiếu VHC, với tỷ suất lợi nhuận yêu cầu là 13% và giả định tăng trưởng dài hạn 1% sau năm 2036. Mirae Asset xác định giá hợp lý cho cổ phiếu VHC ở mức 69,900 đồng với khuyến nghị Tăng Tỷ Trọng.
Trong khi đó, CTCP Nam Việt (ANV) hiện có thế mạnh tại các thị trường trọng điểm như EU, Trung Quốc và Nam Mỹ. Dù ngành cá tra mang tính chu kỳ cao, ANV vẫn duy trì chính sách chi trả cổ tức tiền mặt tương đối ổn định qua các năm.
Trong quý 1/2026, ANV tiếp tục ghi nhận tăng trưởng tích cực khi doanh thu đạt 1.844,9 tỷ đồng, tăng 65,9% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, biên lợi nhuận gộp giảm xuống còn 17,7%, thấp hơn mức 20,1% của cùng kỳ 2025 do áp lực chi phí đầu vào gia tăng. Dù vậy, lợi nhuận gộp vẫn tăng 45,9%, đạt 326,3 tỷ đồng.
Bên cạnh hoạt động kinh doanh cốt lõi, doanh thu tài chính của ANV cũng cải thiện đáng kể, đạt 19,5 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với mức 4,6 tỷ đồng cùng kỳ năm trước nhờ lãi tiền gửi ngân hàng tăng. Trong quý, ANV ghi nhận chi phí bán hàng tăng 34,1% lên 67,7 tỷ đồng do chi phí vận chuyển leo thang.
Kết quả, lợi nhuận hoạt động của ANV đạt 237,2 tỷ đồng, tăng 64,4%, còn lợi nhuận sau thuế đạt 195,3 tỷ đồng, tăng 47,9% so với cùng kỳ.
Kết quả kinh doanh của ANV. Đồ họa: Thơ Hoàng
Theo dự báo của Mirae Asset, doanh thu năm 2026 của ANV có thể đạt khoảng 7.582 tỷ đồng, tăng 8,4% so với năm trước. Tuy nhiên, do giá dầu duy trì ở mức cao khiến chi phí vận chuyển và chi phí hoạt động gia tăng, biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp được dự báo giảm còn khoảng 20,5%, thấp hơn mức 23,2% của năm 2025.
Qua đó, lợi nhuận hoạt động năm 2026 của ANV đạt khoảng 984,1 tỷ đồng trong khi lợi nhuận sau thuế có thể giảm còn khoảng 836,5 tỷ đồng.
Trên thị trường chứng khoán, kết phiên giao dịch ngày 22/5, cổ phiếu ANV đóng cửa tại mức 22.350 đồng/cổ phiếu, qua đó đưa vốn hóa thị trường của doanh nghiệp lên khoảng 5.950 tỷ đồng.
Mirae Asset sử dụng phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do doanh nghiệp (FCFF), xác định giá hợp lý của cổ phiếu ANV ở mức 25.900 đồng/cổ phiếu, tương ứng khuyến nghị “Tăng tỷ trọng”.
Thơ Hoàng /Doanh Nhân Việt Nam