HÀ NỘI - Nhiều năm qua, dọc tuyến sông Nhuệ, tình trạng lấn chiếm đất bãi, dựng lều lán, nhà xưởng trái phép, đổ rác thải diễn ra khá phức tạp. Tình trạng này ảnh hưởng nghiêm trọng đến hành lang thoát lũ, thu hẹp dòng chảy, cản trở khả năng tiêu thoát nước của hệ thống thủy lợi. Mới đây, nhiều địa phương đã ra quân xử lý vi phạm dọc hành lang sông Nhuệ nhưng chưa triệt để. Chính vì thế việc trả lại sự thông thoáng cho dòng chảy của sông Nhuệ, cần sự quyết tâm mạnh mẽ hơn nữa.
.jpg)
Lực lượng chức năng phường Phú Diễn tháo dỡ một công trình nhà xưởng trên đất không được phép xây dựng gần sông Nhuệ ở phố Phan Bá Vành. Ảnh: Vũ Kim
Khi hành lang thoát lũ bị xâm chiếm
Tuyến sông Nhuệ bắt đầu từ cống Liên Mạc (phường Thượng Cát) chảy qua nhiều xã, phường của Hà Nội, điểm cuối là cống Phủ Lý (tỉnh Ninh Bình). Hiện nay, sông Nhuệ đang bị bồi lắng và ô nhiễm rất nặng nề do nước thải công nghiệp và sinh hoạt của các hộ gia đình. Tuy nhiên, điều lo ngại hơn là hành lang thoát lũ còn bị xâm lấn bởi nhiều công trình xây dựng trái phép ngay sát bờ sông.
Theo ghi nhận thực tế, tại khu vực Cầu Diễn (đoạn qua các phường: Xuân Phương, Từ Liêm, Phú Diễn), nhiều công trình tạm như: Lều lán, nhà xưởng đã tồn tại trong thời gian dài. Các công trình được dựng sát bờ sông thường được làm bằng khung sắt, mái tôn, dành để cho thuê làm nhà xưởng, kho hàng. Lâu dần, người dân sinh sống tại các công trình này đã đổ phế thải, phế liệu xuống rìa sông, thậm chí ném rác thải, phế thải trực tiếp xuống lòng sông, khiến con sông trở nên ô nhiễm, dòng chảy bị cản trở. Nhiều đoạn sông bị thu hẹp do đất đá, vật liệu xây dựng lấn ra lòng sông, làm giảm rõ rệt khả năng tiêu thoát nước.
Không chỉ diễn ra ở một vài điểm, tình trạng này còn xuất hiện với mật độ dày đặc tại khu vực ngõ 19 đường Tố Hữu (phường Đại Mỗ). Chỉ trên đoạn sông Nhuệ dài chưa đầy 1km, hàng loạt công trình tạm được dựng sát mép nước, thậm chí lấn sâu xuống đất bãi ven sông. Chị Nguyễn Thị Xuân, người dân đường Tố Hữu cho biết: “Nước sông Nhuệ vốn đã ô nhiễm nay ngày càng tù đọng, xuất hiện nhiều rác nổi, nước đen sẫm. Lo ngại nhất là mùa mưa, mực nước sông dâng cao, các công trình dựng tạm bị ngập trong nước, vừa mất mỹ quan, vừa nguy hiểm”.
Tại các xã: Bình Minh, Đại Thanh, việc lấn chiếm hành lang sông cũng diễn ra dai dẳng trong nhiều năm. Nhiều khu vực hai bên bờ sông bị san lấp để mở rộng mặt bằng, trong khi nước thải sinh hoạt, sản xuất và rác thải xả trực tiếp xuống sông, khiến dòng nước ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Đáng chú ý, các công trình vi phạm diễn ra có xu hướng “hợp thức hóa” dần theo thời gian. Ban đầu chỉ là những lều lán tạm, sau đó được quây kín, đổ đất lấn sông để mở rộng diện tích, rồi tiếp tục xây dựng công trình kiên cố hơn. Quá trình này thường diễn ra vào ban đêm hoặc ngày nghỉ, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xử lý.
Cần sự quyết liệt, không có “vùng cấm”
Thời gian gần đây, nhiều địa phương tại Hà Nội đã đồng loạt ra quân xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng, trong đó có khu vực đất ven sông. Điển hình, cuối tháng 4-2026, UBND phường Phú Diễn đã tổ chức cưỡng chế, phá dỡ một công trình nhà xưởng kiên cố dựng trên đất không được phép xây dựng tại phố Phan Bá Vành. Công trình này có kết cấu khung sắt, mái tôn, tường gạch kiên cố, tồn tại trong thời gian dài dù đã nhiều lần được tuyên truyền, vận động tự tháo gỡ.
Theo Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Phú Diễn Nguyễn Tuấn Anh, UBND phường tổ chức cưỡng chế trường hợp vi phạm này nhằm ngăn chặn và xử lý các trường hợp vi phạm trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn, kiên quyết không để phát sinh vi phạm mới, không để tồn đọng kéo dài, phức tạp, gây bức xúc trong nhân dân. “Cưỡng chế là giải pháp cuối cùng nhưng cần thiết nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời tạo sức răn đe đối với các trường hợp cố tình vi phạm. Đây không chỉ là biện pháp xử lý vi phạm cụ thể mà còn là động thái nhằm lập lại kỷ cương trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng”, ông Nguyễn Tuấn Anh nhấn mạnh.
Trước đó, cuối năm 2025, cơ quan chức năng phường Đại Mỗ cũng đã xử lý, cắt điện nước với công trình vi phạm hành lang sông Nhuệ trên địa bàn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc xử lý vẫn chỉ dừng lại ở một số trường hợp điển hình, chưa triển khai đồng loạt, cũng chưa đồng đều. Ở một số nơi còn thiếu quyết liệt, dẫn đến tình trạng tái lấn chiếm, tái vi phạm vẫn diễn ra nhức nhối.
Trong khi đó, theo thống kê, toàn tuyến sông Nhuệ từng ghi nhận hàng nghìn điểm vi phạm lấn chiếm hành lang sông. Điều đó cho thấy mức độ phổ biến, dai dẳng và kéo dài của vấn đề trên. Vì vậy, để giải quyết triệt để tình trạng này, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương phải có thêm các biện pháp kiên quyết hơn nữa đối với các vi phạm theo hướng bài bản, thường xuyên và không có ngoại lệ. Có như vậy, việc lấn chiếm hành lang sông Nhuệ mới được kiểm soát một cách hiệu quả.
Kim Vũ /Hànộimới