Đằng sau danh hiệu học sinh giỏi TP Hà Nội của nữ sinh Lý Thị Chi Na là hành trình ''vượt núi'' đầy nghị lực để theo đuổi ước mơ.
Em Lý Thị Chi Na (thứ 2 từ trái sang) chụp ảnh cùng gia đình
Những ngày “vượt núi” xuống Thủ đô
Từ bản Huổi Thanh 2, xã Nậm Kè của tỉnh Điện Biên đến giảng đường tại Thủ đô Hà Nội là hành trình dài hàng trăm cây số. Với nhiều học sinh miền xuôi, đó có thể chỉ là một chuyến đi nhưng với Lý Thị Chi Na, cô gái người Mông sinh ra trong một gia đình thuần nông ở vùng cao biên giới Điện Biên, đó là cả một bước ngoặt lớn của cuộc đời.
Rời bản vùng cao Nậm Kè xuống Hà Nội học tập khi mới 15 tuổi, Na theo học tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội theo hệ 9+, vừa học văn hóa vừa học nghề.
Nhắc về quê hương, Na kể bằng giọng chậm rãi nhưng đầy xúc động. Bản Huổi Thanh 2 nằm giữa núi rừng, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Người dân chủ yếu sống dựa vào nương rẫy, cuộc sống thiếu thốn quanh năm. Gia đình Na không khá giả, nhưng bố mẹ luôn cố gắng để các con được đến trường.
“Từ nhỏ, bố mẹ đã dạy em rằng chỉ có học tập mới giúp mình thay đổi tương lai và sau này có thể giúp đỡ gia đình”, Na chia sẻ.
Sau khi học hết lớp 9 tại quê nhà, Na từng dự định thi vào trường nội trú của huyện (đơn vị hành chính cũ) để tiếp tục việc học. Thế nhưng, một cơ duyên khác đã mở ra khi bố mẹ em biết đến chương trình hỗ trợ học sinh vùng sâu, vùng xa xuống Hà Nội học tập.
Với nhiều gia đình vùng cao, việc để con gái nhỏ rời quê xuống thành phố học tập là quyết định không hề dễ dàng nhưng bố mẹ Na tin rằng môi trường mới sẽ giúp con có thêm cơ hội phát triển. Sau nhiều đêm suy nghĩ, cô gái người Mông quyết định rời quê hương, mang theo hy vọng về một tương lai tốt đẹp hơn.
Ngày xuống Hà Nội nhập học tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, Na vừa háo hức vừa lo lắng. Đó là lần đầu tiên em sống xa gia đình, xa bản làng quen thuộc. Những ngày đầu ở Hà Nội là khoảng thời gian khó khăn nhất đối với Na. Từ một cô bé quen với cuộc sống vùng cao yên bình, em phải tập thích nghi với nhịp sống nhanh nơi đô thị.
Na nhớ như in cảm giác lạc lõng khi bước vào lớp học với nhiều bạn bè đến từ các tỉnh thành khác nhau. Khác biệt về môi trường sống, cách giao tiếp, kỹ năng học tập khiến em không tránh khỏi mặc cảm.
“Lúc đầu em rất tự ti vì thấy mình chậm hơn các bạn. Từ kiến thức đến kỹ năng giao tiếp, em đều cảm giác mình còn thiếu nhiều”, Na tâm sự.
Chân dung em Lý Thị Chi Na
Áp lực lớn hơn đến từ chuyện chi tiêu. Mỗi tháng, bố mẹ chỉ có thể gửi cho em từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng để trang trải sinh hoạt và đi lại. Trong khi đó, học phí mỗi năm hơn 5 triệu đồng. Na hiểu rằng để có số tiền ấy, bố mẹ phải rất vất vả trên nương rẫy. Vì thế, em luôn tự nhắc bản thân không được bỏ cuộc.
Ngoài giờ học, Na cố gắng tiết kiệm từng khoản nhỏ trong sinh hoạt. Có những hôm em chỉ dám ăn uống giản dị để giảm bớt chi phí. Nỗi nhớ nhà nhiều lúc khiến cô gái trẻ bật khóc giữa đêm, nhưng em chưa từng nghĩ sẽ quay về.
“Em nghĩ nếu mình bỏ cuộc thì công sức của bố mẹ sẽ trở nên vô nghĩa”, Na nói.
Không chấp nhận thua kém, Na bắt đầu thay đổi bằng cách chăm chỉ hơn mỗi ngày. Em chủ động hỏi thầy cô, học thêm từ bạn bè, dành nhiều thời gian tự học để bù lại những kiến thức còn thiếu.
Sự nỗ lực ấy dần mang lại kết quả. Sang năm học thứ hai, Na đạt danh hiệu học sinh giỏi lớp 11. Với nhiều học sinh khác, đó có thể là thành tích bình thường, nhưng với Na, đó là cột mốc đặc biệt.
Không chỉ học văn hóa, Na còn theo học chuyên ngành Trồng trọt và Bảo vệ thực vật. Với tinh thần chăm chỉ, em liên tiếp nhận học bổng trong cả bốn kỳ học nghề. Những suất học bổng ấy không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn tiếp thêm động lực cho nữ sinh vùng cao tiếp tục theo đuổi việc học.
Lý Thị Chi Na đang học chuyên ngành Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội
Động lực nuôi ước mơ thay đổi quê nghèo
Bước vào năm lớp 12, Na được thầy cô giới thiệu tham gia kỳ thi tuyển chọn học sinh giỏi TP Hà Nội với môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Đây cũng là thử thách lớn nhất từ trước đến nay đối với cô gái này.
Khoảng thời gian ôn luyện kéo dài với khối lượng kiến thức lớn khiến Na nhiều lần mệt mỏi và áp lực nhưng may mắn bên cạnh Na luôn có sự động viên của thầy cô.
“Cô giáo nói với em rằng cứ tập trung ôn tập, dù kết quả thế nào cũng không sao, quan trọng là mình đã cố gắng hết sức. Chính lời động viên đó giúp em có thêm niềm tin”, Na kể.
Ngày nhận tin đạt giải Nhì trong kỳ thi chọn học sinh giỏi, cả gia đình em vỡ òa trong hạnh phúc. Ở quê nhà Nậm Kè, ông Lý A Cháng không giấu được niềm tự hào khi nghe tin con gái đạt thành tích cao. Khuôn mặt khắc khổ của người cha vùng cao ánh lên niềm vui sau bao năm vất vả.
Còn bà Giàng Thị Mại, mẹ của Na, cứ cười mãi khi nhắc đến con gái. Với những người làm cha mẹ nơi vùng biên, thành tích của Na không chỉ là niềm vui riêng của gia đình mà còn là niềm hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn cho con cái.
Bản thân Na cũng xúc động khi nhìn lại hành trình mình đã đi qua. Từ một cô bé rụt rè, bỡ ngỡ khi mới xuống Hà Nội, Na giờ đây đã trưởng thành hơn rất nhiều. Em học được cách sống tự lập, biết vượt qua khó khăn và kiên trì với mục tiêu của mình.
Em Vàng Thị Sám, bạn cùng lớp và cùng quê Điện Biên với Na chia sẻ: “Bạn Na học tốt ở hầu hết các môn văn hóa và trong học nghề. Kết quả kỳ thi chọn học sinh giỏi là lần đánh giá khách quan đối với nỗ lực học tập chăm chỉ của bạn ấy”.
Lý Thị Chi Na được giải Nhì tại Kỳ thi tuyển chọn học sinh giỏi thành phố Hà Nội môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật
Điều khiến nhiều người xúc động hơn cả là Na vẫn luôn đau đáu về quê hương. Em cho biết bản thân muốn tiếp tục theo đuổi ngành Trồng trọt và Bảo vệ thực vật để sau này trở về góp phần phát triển nông nghiệp tại quê hương Nậm Kè.
“Quê em còn nhiều khó khăn lắm. Em muốn học thật tốt để sau này có thể giúp người dân áp dụng kỹ thuật mới trong sản xuất, cải thiện cuộc sống”, Na chia sẻ.
Trước mắt Na là Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và 2 năm học nghề tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội để tiếp tục theo đuổi ước mơ của mình. Con đường phía trước vẫn còn không ít thử thách, nhưng cô gái ấy đã có cho mình điều quan trọng nhất là niềm tin vào tương lai.
Hành trình của Lý Thị Chi Na không chỉ là câu chuyện vượt khó của một nữ sinh vùng cao. Đó còn là minh chứng cho sức mạnh của tri thức và ý chí vươn lên. Giữa núi rừng biên cương, giấc mơ của nữ sinh ấy vẫn đang lớn dần từng ngày. Và một ngày không xa, chính Na sẽ trở thành người mang tri thức trở lại quê hương, giúp những bản làng vùng cao đổi thay từ những vụ mùa xanh tốt hơn.
Hà Thuận /GD&TĐ