Vụ việc tranh chấp tên miền chagee.vn giữa thương hiệu trà sữa Chagee và một bên đang nắm giữ tên miền tại Việt Nam cho thấy những khoảng trống và ranh giới pháp lý đáng chú ý giữa quyền sở hữu tên miền và quyền đối với nhãn hiệu.
Ngày 27/4, một bài đăng trên Facebook của ông Louis Nguyễn, đại diện team 5VN, đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng khi tiết lộ việc nhóm này đang nắm giữ tên miền chagee.vn và vừa nhận được thư pháp lý dài 21 trang từ một hãng luật quốc tế đại diện cho thương hiệu trà sữa Chagee. Nội dung thư yêu cầu phía 5VN hoàn trả miễn phí hoặc hủy tên miền trong vòng 10 ngày làm việc. Tuy nhiên, phía 5VN cho biết đã phản bác toàn bộ lập luận pháp lý và từ chối yêu cầu này.
Luật sư Nông Thị Thơ, Giám đốc Công ty Luật TNHH Vitam
Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Nông Thị Thơ, Giám đốc Công ty Luật TNHH Vitam, cho rằng đây là một trường hợp điển hình, đặt ra nhiều vấn đề đáng chú ý liên quan đến quyền sở hữu tên miền, quyền đối với nhãn hiệu và cách thức xử lý tranh chấp trong môi trường số.
Trong đó, các vấn đề cần xác định gồm: CHAGEE có phải thương hiệu nổi tiếng tại Việt Nam hay không? Tiền miền trên internet và thương hiệu được bảo hộ khác nhau như thế nào? Và vấn đề tranh chấp xảy ra với điều kiện ra sao?
Chagee có thể "đòi" lại tên miền không?
Theo luật sư Thơ, dù là một nhãn hiệu quốc tế, hoạt động tại nhiều quốc gia, song, Chagee hiện chưa được công nhận là nhãn hiệu nổi tiếng tại Việt Nam theo các tiêu chí pháp luật.
"Ở Việt Nam hiện nay đã có quy định của pháp luật về các tiêu chí để xác định nhãn hiệu nổi tiếng, tuy nhiên cho đến nay chỉ có 6 nhãn hiệu được công nhận chính thức là nhãn hiệu nổi tiếng theo Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Hiệp hội nhãn hiệu quốc tế (INTA) công bố 17/11/2017 gồm có: Vinamilk, IKEA, Vinacafe, Nike, Petrolimex, Phạm và Liên Danh", bà Thơ cho biết. Điều này có ý nghĩa quan trọng, bởi chỉ khi đạt đến ngưỡng "nổi tiếng", quyền bảo hộ nhãn hiệu mới được mở rộng vượt ra ngoài phạm vi đăng ký cụ thể.
Các nhãn hiệu nổi tiếng khác (nếu có) được lưu trữ tại thông tin nội bộ của cục Sở hữu trí tuệ và Tòa án sau thực tiễn tranh chấp, xét xử.
Dù vậy, không thể phủ nhận rằng chủ sở hữu thương hiệu Chagee đã có những bước chuẩn bị tương đối dài hơi về mặt pháp lý. Pháp nhân CHAGEE INVESTMENT PTE. LTD đã đăng ký nhãn hiệu về mảng trà sữa, với 21 đơn đăng ký nhãn hiệu đã được nộp tại Việt Nam, trong đó đã có 2 nhãn hiệu được cấp văn bằng.
Những đơn đăng ký nhãn hiệu của CHAGEE INVESTMENT PTE tại Việt Nam (Nguồn: Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học Công nghệ)
Sau đó, có nhiều bên khác cũng đăng ký tên Chagee như PENG WEN XUN (Đã bị từ chối), Công ty TNHH xuất nhập khẩu Am Việt Nam, Trần Diễm Ngân (đang thẩm định).
"Đây là một nước đi khôn ngoan, có tính toán nhiều năm trước khi gia nhập chính thức vào thị trường Việt Nam", bà Thơ nhận xét.
Tuy nhiên, vấn đề chính trong tranh chấp lần này không nằm ở thương hiệu mà lại nằm ở tên miền internet, một loại tài sản đặc thù trong môi trường internet.
Theo thông tin công khai, các tên miền liên quan đến "Chagee" hiện được nắm giữ bởi nhiều chủ thể khác nhau. Trong khi tên miền quốc tế chagee.com thuộc về một công ty tại Trung Quốc và đang hoạt động, các tên miền như chagee.vn hay chagee.com.vn lại thuộc sở hữu của các cá nhân và doanh nghiệp tại Việt Nam.
Thông tin tên miền Chagee.com do pháp nhân tại Trung Quốc nắm giữ
Tên miền Chagee.vn do một công ty tại Việt Nam sở hữu
Tên miền Chagee.com.vn lại một cá nhân tại Việt Nam sở hữu
Pháp luật Việt Nam tôn trọng quyền sở hữu tài sản theo điều 221 Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, quyền sở hữu tài sản, bao gồm cả tài sản số như tên miền, được pháp luật bảo hộ nếu được xác lập hợp pháp. Chủ thể sở hữu có đầy đủ quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản của mình.
Trong trường hợp này, theo Luật sư Thơ, phía Chagee không thể yêu cầu thu hồi tên miền chỉ dựa trên việc họ sở hữu nhãn hiệu, đặc biệt khi chưa chứng minh được các yếu tố vi phạm cụ thể.
Khi nào Chagee được quyền xử lý vi phạm?
Do CHAGEE INVESTMENT PTE. LTD đã đăng ký và được chấp thuận nhãn hiệu tại Việt Nam về mảng trà sữa, do đó, với một số trường hợp cụ thể, các pháp nhân và doanh nghiệp tại Việt Nam đang sở hữu tên miền chagee.vn và chagee.com.vn có thể đối mặt với một số rủi ro pháp lý.
"Việc đăng ký tên miền của người khác liên quan Chagee không hề vi phạm. Tuy nhiên, Chagee đã được độc quyền tên Chagee cho lĩnh vực trà sữa và sản xuất, mua bán các đồ ăn, uống", luật sư Thơ phân tích.
Theo luật sư này, nếu website gắn với tên miền chagee.vn hoặc chagee.com.vn có hành vi sử dụng dấu hiệu "Chagee" trùng hoặc gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã được bảo hộ, đồng thời cung cấp các sản phẩm, dịch vụ thuộc cùng lĩnh vực, cụ thể là đồ uống, nhà hàng, trà sữa, thì khi đó có thể cấu thành vi phạm.
Theo Điểm d, Khoản 1, Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, việc đăng ký, chiếm giữ quyền sử dụng hoặc sử dụng tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, tên thương mại được bảo hộ của người khác hoặc chỉ dẫn địa lý mà mình không có quyền sử dụng nhằm mục đích chiếm giữ tên miền, lợi dụng hoặc làm thiệt hại đến uy tín, danh tiếng của nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý tương ứng sẽ bị coi là "hành vi cạnh tranh không lành mạnh".
Dù vậy, luật sư Thơ cho rằng, kể cả trường hợp Chagee.vn và Chagee.com.vn có vi phạm về sở hữu trí tuệ, thì chủ sở hữu Chagee có quyền yêu cầu gỡ bỏ thông tin vi phạm, đề xuất xử phạt vi phạm hành chính bởi cơ quan có thẩm quyền, quyền sở hữu tên miền có thể bị bắt buộc chuyển giao cho Chagee theo Điểm b Khoản 3 Điều 1 Nghị định 46/2024/NĐ-CP.
"Bài học ở đây là khi hoạt động kinh doanh, cân nhắc việc đăng ký nhiều tên miền khác nhau đề phòng việc tranh chấp không đáng có. Chi phí mua tên miền rẻ hơn rất nhiều chi phí thuê luật sư, xử lý vi phạm", luât sư Thơ đánh giá.
Thảo Vân /NĐT