Tổng thống Mỹ Donald Trump tỏ rõ rằng sức kiên nhẫn của ông đang dần cạn và Iran cần sớm đưa ra đề xuất hòa bình hợp lý để tránh gặp phải hậu quả khốc liệt.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Getty Images)
Cảnh báo đanh thép của ông Trump
Vào ngày 17/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran cần sớm hành động nếu không muốn đối mặt với hậu quả khốc liệt.
Nhà lãnh đạo Mỹ công khai cho thấy sự kiên nhẫn của ông sắp cạn kiệt. Ông viết trên mạng xã hội Truth Social: “Đối với Iran, đồng hồ đang điểm, và họ nên hành động thật nhanh, nếu không sẽ chẳng còn gì sót lại. Thời gian là vấn đề cấp bách!”.
Cùng ngày, hãng thông tấn Fars của Iran cho biết Mỹ đã đưa ra 5 điều kiện chính cho một thỏa thuận hòa bình, trong đó có yêu cầu Tehran chuyển giao lượng uranium thuộc chương trình hạt nhân cho Washington. Phía Mỹ cũng chỉ đồng ý giải phóng chưa tới 1/4 số tài sản bị phong tỏa của Iran và không chấp nhận bồi thường thiệt hại chiến sự cho quốc gia Hồi giáo này.
Fars không nêu rõ nguồn thông tin và Mỹ chưa bình luận công khai về những điều khoản trên.
Trong khi đó, hãng thông tấn Mehr thì cho biết Washington không đưa ra nhượng bộ cụ thể nào, mà chỉ tìm cách “đạt được những nhượng bộ từ phía Iran mà họ đã không thể có được trong suốt cuộc chiến”, và đó là điều khiến đàm phán gặp bế tắc.
Vào ngày 17/5, ông Trump đã nhóm họp với Phó Tổng thống JD Vance, Đặc phái viên khu vực Trung Đông Steve Witkoff, Ngoại trưởng Marco Rubio và Giám đốc CIA John Ratcliffe để thảo luận về cuộc chiến ở Trung Đông, tờ Axios đưa tin. Dự kiến Tổng thống Mỹ sẽ tiếp tục họp với đội ngũ cố vấn an ninh quốc gia vào ngày 19/5.
“Chúng tôi muốn lập thỏa thuận với Iran”, ông Trump chia sẻ với Axios. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho biết ông đang chờ Iran cập nhật đề xuất hòa bình mới.
Ông nói thêm: “Các điều khoản của họ chưa phù hợp với mong muốn của chúng tôi. Iran phải đưa ra các điều khoản thích hợp hoặc phải chịu tấn công dữ dội - và họ không muốn điều đó”.
Kể từ khi hai nước đạt thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8/4, ông Trump đã nhiều lần cảnh báo sẽ nối lại chiến dịch không kích quy mô lớn vào Iran. Tuy nhiên, cho đến nay, hai nước vẫn bất đồng sâu sắc về một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự và mở lại eo biển Hormuz.
Thỏa thuận ngừng bắn lung lay
Ngày 18/5, Các Tiểu Vương quốc Arab (UAE) thông báo một vụ tấn công bằng drone đã gây ra hỏa hoạn tại một nhà máy hạt nhân của nước này, làm gia tăng nguy cơ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đổ vỡ.
Văn phòng truyền thông Abu Dhabi ra cho biết vụ tấn công khiến một máy phát điện bên ngoài khu vực an ninh của nhà máy điện Barakah bốc cháy, nhưng không ảnh hưởng đến an toàn phóng xạ. Nhà chức trách đang nỗ lực khống chế đám cháy và không ghi nhận thương vong.
Bộ Quốc phòng UAE thông báo trên mạng xã hội rằng chiếc drone tấn công nhà máy Barakah là một trong ba chiếc được phóng từ phía tây của UAE. Hai chiếc còn lại đã bị đánh chặn. UAE đang điều tra nguồn gốc vụ tấn công. Arab Saudi, quốc gia giáp biên giới phía tây với UAE, đã lên án vụ việc.
Trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel, Iran đã tấn công trả đũa vào cả các đồng minh của Mỹ trong vùng Vịnh, bao gồm UAE.
Tại Jerusalem, ông Zev Elkin, thành viên nội các của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, cho biết Israel sẵn sàng nối lại tấn công vào Iran nếu ông Trump quyết định làm vậy.
Ông Elkin nói với kênh radio Kan: “Chúng tôi đã xác định những mục tiêu muốn tấn công. Tình huống hiện tại - Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran - cũng là điều tốt với Israel, bởi chiến thuật này gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế Iran mỗi ngày”.
Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran quyết tâm giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao. Một số chuyến tàu chở năng lượng đã đi qua eo biển Hormuz trong những tuần gần đây.
Vào cuối tuần trước, một quan chức Iran cho biết chính quyền đang soạn thảo một đạo luật và khuôn khổ chính thức để cho phép một số tàu thuyền lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Giang (Bloomberg)
Doanh nhân Việt Nam