Mỗi năm, ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, thị trường tài chính Việt Nam lại trải qua một hiện tượng quen thuộc nhưng không kém phần thú vị: dòng tiền nhàn rỗi trong dân bắt đầu chuyển động.
Thưởng Tết được rút ra khỏi tài khoản tiết kiệm ngắn hạn, các khoản chốt lời kinh doanh cuối năm chưa có chỗ đặt, cộng với tâm lý hứng khởi đầu năm tạo nên một làn sóng tìm kiếm cơ hội đầu tư rất rõ nét. Nhưng năm 2026, bức tranh trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Thời kỳ tiền rẻ đã chính thức khép lại, lãi suất bước vào chu kỳ nhích lên, giá vàng leo đỉnh rồi lao dốc trong chưa đầy một tháng, chứng khoán biến động khó đoán, còn bất động sản vừa đón làn gió pháp lý mới nhưng lại đối mặt với áp lực chi phí vốn. Câu hỏi được đặt ra trong giới đầu tư lúc này không đơn giản là nên đầu tư gì, mà là dòng tiền đang thực sự chảy về đâu, và kênh nào đang nhận được sự tin tưởng của những người cầm tiền thông minh?
Sau Tết Nguyên đán 2026, dòng tiền sẽ chảy về đâu?
Tiền gửi ngân hàng – kênh phòng thủ trỗi dậy
Trong nhiều năm qua, tiền gửi ngân hàng bị xem là lựa chọn của sự an toàn nhàm chán, khi lãi suất huy động ở mức thấp khiến lợi suất thực âm trong bối cảnh lạm phát. Nhưng bức tranh đã thay đổi đáng kể từ đầu năm 2026. Sau kỳ nghỉ Tết, nhiều ngân hàng thương mại đã điều chỉnh tăng lãi suất kỳ hạn trung và dài hạn nhằm cạnh tranh thu hút nguồn vốn. Lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng tại một số nhà băng đã vượt mốc 6%/năm, trong khi lãi suất liên ngân hàng qua đêm có thời điểm lên tới hơn 16% vào đầu tháng 2 trước khi hạ nhiệt. Dù mức đột biến này phản ánh áp lực thanh khoản ngắn hạn theo mùa hơn là xu hướng chính sách, xu hướng lãi suất tăng dần trong trung hạn vẫn hiện hữu.
Với nhà đầu tư thận trọng, đặc biệt những người đã chứng kiến sự biến động dữ dội của vàng và chứng khoán trong tháng 1 vừa qua, tiền gửi trở thành lựa chọn hấp dẫn để neo giữ tài sản ở mức sinh lời ổn định. PGS.TS Nguyễn Văn Phương từ Đại học Kinh tế, ĐHQG Hà Nội nhận định rằng trong môi trường lãi suất đi lên, nhà đầu tư có thể khóa mức sinh lời tương đối ổn định, giảm thiểu rủi ro biến động giá so với các tài sản rủi ro hơn. Tuy vậy, các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên kỳ hạn ngắn hoặc chia nhỏ các khoản gửi thay vì cố định toàn bộ vào kỳ hạn dài, vì lãi suất có thể tiếp tục điều chỉnh trong những tháng tới.
Vàng – hầm trú ẩn hay đỉnh bẫy?
Không kênh đầu tư nào mở đầu năm 2026 kịch tính bằng vàng. Chỉ trong chưa đầy một tháng đầu năm, giá vàng thế giới vượt ngưỡng 5.000 USD/ounce, có thời điểm chạm 5.600 USD/ounce, rồi lao dốc mạnh về vùng 4.400 – 4.900 USD/ounce trong những ngày cuối tháng 1. Biến động giá 30 ngày vượt 44%, mức cao nhất kể từ năm 2008. Trong nước, vàng miếng SJC có lúc lên tới 191 triệu đồng/lượng rồi giảm về vùng 173 – 176 triệu đồng, vẫn duy trì chênh lệch khoảng 22 – 23 triệu đồng so với giá quy đổi từ quốc tế.
Dù biến động mạnh, vàng vẫn giữ sức hút đặc biệt trong tâm lý người Việt. Năm 2025, vàng mang lại mức sinh lời khoảng 80%, không kênh nào sánh được. Nhưng sau một đợt tăng phi thường như vậy, câu hỏi không còn là vàng có tăng nữa không, mà là tốc độ và mức độ tăng tiếp sẽ ra sao. Phần lớn chuyên gia đồng thuận rằng vai trò phù hợp nhất của vàng hiện nay là tài sản phòng thủ và tích lũy dài hạn, thay vì công cụ lướt sóng ngắn hạn. Thêm vào đó, các cải cách thị trường vàng trong nước như mở rộng cấp phép nhập khẩu và tiến tới xây dựng sàn giao dịch vàng quốc gia có thể dần thu hẹp chênh lệch giá trong nước – thế giới, khiến những nhà đầu tư mua ở vùng giá cao cần thận trọng hơn về rủi ro chênh lệch kép.
Chứng khoán – luân chuyển thay vì rút lui
Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn sau Tết với tâm thế phân hóa sâu sắc. Môi trường lãi suất tăng dần tạo áp lực lên định giá cổ phiếu, đặc biệt những doanh nghiệp có tỷ lệ vay nợ cao hoặc phụ thuộc lớn vào dòng tiền ngắn hạn. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc dòng tiền rút khỏi chứng khoán. Ngược lại, quan sát thực tế cho thấy dòng tiền đang luân chuyển trong nội tại thị trường, từ nhóm cổ phiếu đã tăng nóng sang các ngành hưởng lợi từ chính sách vĩ mô như hạ tầng, tiêu dùng nội địa, khu công nghiệp, logistics và công nghệ.
Đây là năm đầu tiên nền kinh tế Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030, với động lực lớn từ đầu tư công quy mô mạnh, cải cách thể chế và tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Kỳ vọng nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên mới nổi cũng đang thu hút sự chú ý của dòng vốn ngoại. Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Nghiên cứu của Yuanta Việt Nam, nhấn mạnh rằng những doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ đầu tư công, cải cách thể chế hoặc sở hữu câu chuyện tăng trưởng nội tại rõ ràng sẽ là tâm điểm thu hút dòng vốn, trong khi các doanh nghiệp thiếu nền tảng cơ bản sẽ dần bị bỏ lại phía sau. Xu hướng đầu tư theo nền tảng doanh nghiệp, dòng tiền thực và lợi thế cạnh tranh dài hạn đang dần thay thế chiến lược đầu cơ theo sóng ngắn hạn.
Bất động sản – chọn lọc thay vì chạy theo sốt đất
Bất động sản bước vào năm 2026 với một số điểm nghẽn pháp lý được tháo gỡ sau nhiều năm ách tắc, tạo ra tín hiệu tích cực về nguồn cung trung dài hạn. Ngay sau kỳ nghỉ Tết, lượng tìm kiếm đất nền và căn hộ đã tăng trở lại, đặc biệt tại các khu vực vùng ven và những địa phương xuất hiện thông tin quy hoạch mới. Trạng thái tiền nhàn rỗi đầu năm, kết hợp với tâm lý kỳ vọng vào chu kỳ tăng giá, khiến nhiều nhà đầu tư sẵn sàng xuống tiền sớm vào những sản phẩm có vị trí tốt và pháp lý rõ ràng.
Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn thuận lợi. Lãi suất cho vay mua nhà đã tăng 0,5 – 1,5% so với cuối năm ngoái, với mức lãi suất cố định 12 – 24 tháng phổ biến từ 9,2 – 10,5%/năm. Chi phí vốn tăng không chỉ làm hạn chế đòn bẩy tài chính mà còn thu hẹp biên lợi nhuận của những người đầu cơ ngắn hạn, khiến hiện tượng lướt sóng nhanh trở nên kém hấp dẫn. TS. Đinh Thế Hiển nhận định thị trường sẽ không tăng trưởng trên diện rộng mà phân hóa mạnh theo phân khúc và khu vực. Dòng vốn sẽ tập trung vào bất động sản có hạ tầng hỗ trợ tốt, pháp lý sạch và nhu cầu ở thực rõ ràng, trong khi các sản phẩm đầu cơ pháp lý mờ vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn. Kỳ vọng lãi vốn nhanh trong vài tháng trở nên kém thực tế hơn trong bối cảnh hiện tại.
Nhìn tổng thể, bức tranh dòng tiền sau Tết Nguyên đán 2026 phản ánh một sự trưởng thành nhất định của nhà đầu tư Việt. Không còn cảnh dồn toàn lực vào một kênh duy nhất vì nghe tin vàng đang lên hay chứng khoán sắp có sóng. Thay vào đó, chiến lược phân bổ đa tài sản đang dần được chấp nhận rộng rãi hơn: một phần tiền gửi để giữ thanh khoản và hưởng lãi suất ổn định, một phần vàng để phòng thủ trước biến động toàn cầu, một phần bất động sản để tích lũy giá trị dài hạn, và một phần chứng khoán để tham gia vào câu chuyện tăng trưởng kinh tế.
Điều khiến năm 2026 trở nên đặc biệt là nghịch lý mà PGS.TS Ngô Trí Long đã chỉ ra: tiền trong nền kinh tế không hề khan hiếm, nhưng không còn dễ sinh lời ở mọi kênh như trước. Môi trường đầu tư đang đòi hỏi sự chọn lọc khắt khe hơn, hiểu biết sâu hơn và kỷ luật cao hơn. Những ai bước vào thị trường với kỳ vọng lợi nhuận cao trong thời gian ngắn mà không nắm vững bản chất của tài sản mình nắm giữ sẽ dễ dàng trở thành người trả giá cho bài học thị trường. Ngược lại, những nhà đầu tư kiên nhẫn, chịu khó nghiên cứu và xây dựng danh mục có chủ đích sẽ tìm thấy cơ hội ở ngay trong sự hỗn loạn.
Cuối cùng, câu trả lời cho câu hỏi dòng tiền chảy về đâu không cố định ở một kênh nào. Nó chảy về nơi có giá trị thật, tạo ra dòng tiền thật và được định giá hợp lý với rủi ro được kiểm soát. Đó là la bàn duy nhất đáng tin cậy trong một năm mà thị trường hứa hẹn còn nhiều bất ngờ phía trước.
Hoàng Nguyễn /KTĐU