Sau chuỗi ngày tăng liên tiếp khiến chi phí vốn trở thành gánh nặng với cả người vay lẫn doanh nghiệp, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay tại nhiều ngân hàng thương mại bắt đầu phát đi tín hiệu hạ nhiệt trong nửa cuối tháng 8/2026, dưới sức ép chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.
Theo khảo sát biểu lãi suất huy động tại quầy của 30 ngân hàng tính đến ngày 7/8/2026, mặt bằng lãi suất cơ bản vẫn duy trì ổn định so với tháng trước, dù đã xuất hiện những điều chỉnh cục bộ. Mức lãi suất cao nhất trên thị trường khi đó đạt 4,75%/năm cho kỳ hạn dưới 6 tháng - tương đương trần quy định của Ngân hàng Nhà nước - với 6 ngân hàng niêm yết ở mức này, cho thấy áp lực huy động vốn ngắn hạn vẫn còn hiện hữu.
Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự đến từ giữa tháng 8. Từ ngày 11/8, LPBank áp dụng biểu lãi suất mới cho khách hàng cá nhân, giảm đồng loạt ở toàn bộ các nhóm kỳ hạn: kỳ hạn 1 tháng giảm 0,3 điểm phần trăm xuống còn 4,3%/năm, các kỳ hạn từ 2-6 tháng giảm 0,1 điểm phần trăm, còn kỳ hạn 7-11 tháng giảm 0,2 điểm phần trăm về 6,5%/năm. Đáng chú ý hơn, ngày 17/8, VCBNeo bất ngờ giảm mạnh tới 0,8 điểm phần trăm lãi suất huy động trực tuyến kỳ hạn 12-60 tháng, đưa toàn bộ các kỳ hạn từ 6-60 tháng trở lại mức 7%/năm - chỉ vài ngày sau khi chính ngân hàng này công bố tăng lãi suất ở các kỳ hạn tương ứng.
Mặt bằng lãi suất hạ nhiệt: Tín hiệu vui cho doanh nghiệp và người vay vốn . (Ảnh minh hoạ)
Diễn biến giảm lãi suất huy động diễn ra trong bối cảnh dòng tiền nhàn rỗi vẫn tiếp tục chảy mạnh vào hệ thống ngân hàng. Theo dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước, tiền gửi của khách hàng tại hệ thống tổ chức tín dụng đã lập kỷ lục mới, đạt 17,44 triệu tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tăng 5,3% so với đầu năm.
Song song với huy động, thị trường cho vay cũng chứng kiến làn sóng ưu đãi lan rộng chưa từng có trong năm 2026. Tính đến ngày 18/8/2026, hơn 10 ngân hàng đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi với mức giảm lãi suất từ 0,1 đến 2,5%/năm, quy mô lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, mở rộng cơ hội tiếp cận vốn giá rẻ cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và khách hàng cá nhân.
Nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước đi đầu với quy mô lớn. Agribank triển khai gói tín dụng 70.000 tỷ đồng, trong khi BIDV, VietinBank và Vietcombank mỗi ngân hàng đưa ra gói 50.000 tỷ đồng, đều áp dụng mức lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn, hướng tới doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các lĩnh vực ưu tiên. Sacombank triển khai chương trình dành cho khách hàng xuất nhập khẩu trên nền danh mục gần 100.000 tỷ đồng, giảm lãi suất 2% cho cả khách hàng mới và khách hàng hiện hữu từ ngày 13/8.
Ở khối ngân hàng thương mại cổ phần, MSB dành 3.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm; Nam A Bank giảm tối đa 0,5%/năm lãi suất cho vay doanh nghiệp từ ngày 12/8, riêng một số khoản vay cá nhân mức giảm lên tới 1,8%/năm; NCB giảm đồng loạt 0,5%/năm cho toàn bộ các gói vay cá nhân và doanh nghiệp từ ngày 11/8. SHB dành 45.000 tỷ đồng tín dụng ưu đãi cho khách hàng SME, cá nhân và hộ kinh doanh với mức giảm tới 2%/năm, đồng thời bổ sung thêm 2.000 tỷ đồng từ ngày 17/8 cho các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao. KienlongBank áp dụng mức giảm lãi suất lên tới 2,5%/năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong khi BAC A BANK giảm tối đa 0,5%/năm biên độ lãi suất vay ngắn hạn cho khách hàng cá nhân.
Làn sóng giảm lãi suất lần này gắn liền với loạt chỉ đạo dồn dập từ cấp điều hành. Ngày 7/8/2026, Ngân hàng Nhà nước ban hành Văn bản số 7125/NHNN-TD, yêu cầu các ngân hàng thương mại xây dựng và công bố từ tháng 8/2026 các chương trình tín dụng hướng đến động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với lãi suất cho vay thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng, trên tinh thần các ngân hàng chủ động tiết giảm chi phí hoạt động để tạo dư địa.
Nhiều chuyên gia kinh tế - tài chính cho rằng, khi tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao thì hệ thống ngân hàng buộc phải tăng thêm nguồn vốn đối ứng, khiến lãi suất khó quay lại mức rất thấp; nếu có giảm, mức giảm nhiều khả năng cũng chỉ diễn ra chọn lọc ở một số phân khúc, dự án ưu tiên hoặc nhóm khách hàng tốt. Ở góc nhìn khác, đại điên Công ty Chứng khoán An Bình, nhận định việc giải ngân đầu tư công còn chậm trong 7 tháng đầu năm 2026 và thanh khoản thị trường bất động sản ở mức thấp cũng đang khiến một phần dòng vốn cho vay bị "chôn" tại chỗ, chưa thể quay vòng trở lại hệ thống. Trong khi đó, lãi suất tiết kiệm tăng thời gian qua chủ yếu do các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động vốn để đáp ứng nhu cầu cho vay, trong bối cảnh lượng tiền gửi dân cư dù đạt mức cao kỷ lục vẫn thấp hơn nhu cầu vốn của nền kinh tế.
Theo giới phân tích đánh giá đợt giảm lãi suất bất ngờ trong tháng 8/2026 là tín hiệu tích cực, phản ánh nỗ lực của hệ thống ngân hàng đồng hành cùng doanh nghiệp theo chỉ đạo của Chính phủ. Tuy nhiên, với áp lực từ rủi ro mất cân đối kỳ hạn vốn và mục tiêu tăng trưởng hai con số, thị trường lãi suất cuối năm 2026 được dự báo còn nhiều biến động, phụ thuộc lớn vào khả năng điều tiết linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước.
Với cộng đồng doanh nghiệp, nhất là khối nhỏ và vừa, các gói tín dụng ưu đãi quy mô lớn từ nhóm ngân hàng thương mại nhà nước cùng cam kết giảm chi phí vốn từ khối cổ phần đang mở ra cơ hội tiếp cận vốn giá rẻ hơn trong ngắn hạn. Câu hỏi đặt ra là liệu đà giảm này có được duy trì bền vững, thay vì lặp lại kịch bản đảo chiều như hồi tháng 4-5/2026, hay không - điều phụ thuộc phần lớn vào diễn biến cân đối vốn của hệ thống ngân hàng trong những tháng tới.
Hoàng Nguyễn /Kinh tế và Đồ uống
Nguồn: https://kinhtedouong.vn/mat-bang-lai-suat-ha-nhiet-tin-hieu-vui-cho-doanh-nghiep-va-nguoi-vay-von-153450.html - 12:08 | 19/08/2026