Kim ngạch xuất khẩu thủy sản tăng hai con số trong 6 tháng đầu năm tạo nền tảng tích cực cho mục tiêu hơn 12 tỷ USD năm 2026. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp đang cần được tháo gỡ những rào cản về logistics, nguyên liệu, lao động và thủ tục hành chính nhằm nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Xuất khẩu thủy sản đạt gần 6 tỷ USD
Gần 6 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu sau nửa đầu năm đang tạo lực đẩy quan trọng cho ngành thủy sản hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là hàng loạt khó khăn về chi phí, nguồn nhân lực và thủ tục đang ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bứt phá của doanh nghiệp.
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng khi thu về gần 6 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 13% so với cùng kỳ
Theo số liệu của ngành, xuất khẩu thủy sản đạt gần 6 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 13% so với cùng kỳ.
Trong đó, tôm tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất với kim ngạch 2,3 tỷ USD, tăng hơn 13%, chiếm khoảng 40% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Đây được xem là động lực chủ lực để ngành thủy sản hướng tới mục tiêu cả năm.
Đứng thứ hai là cá tra với 1,1 tỷ USD, tăng hơn 12% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm gần 20% tổng kim ngạch. Nhu cầu ổn định đối với nhóm cá thịt trắng có giá cạnh tranh giúp cá tra Việt Nam tiếp tục duy trì lợi thế về nguồn cung, giá bán và khả năng chế biến đa dạng.
Đáng chú ý, riêng tháng 6, xuất khẩu thủy sản vượt mốc 1 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với cùng kỳ, nhờ nhu cầu nhập khẩu phục hồi tại nhiều thị trường, trong đó có Mỹ.
Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) - bà Lê Hằng nêu ý kiến cho biết: "Tăng trưởng xuất khẩu hai con số trong nửa đầu năm đến từ sự phục hồi của nhu cầu tiêu dùng, qua đó phản ánh khả năng điều chỉnh thị trường, cơ cấu sản phẩm, đồng thời khai thác hiệu quả hơn các thị trường có lợi thế về khoảng cách địa lý của doanh nghiệp Việt Nam".
Doanh nghiệp cần được gỡ vướng để tăng tốc
Dù kết quả nửa đầu năm khá tích cực, doanh nghiệp thủy sản vẫn đối mặt nhiều áp lực trong những tháng cuối năm khi chi phí logistics, nguồn nguyên liệu và lao động đồng loạt tăng.
Ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng Thư ký VASEP cho biết Việt Nam hiện nằm trong nhóm 3 quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới. Năm 2026, ngành đặt mục tiêu xuất khẩu trên 12 tỷ USD, tương ứng mức tăng khoảng 10-11%.
Ngành hàng tôm tiếp tục giữ vị trí là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của thủy sản Việt Nam. Lũy kế 6 tháng, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt 2,3 tỷ USD, tăng hơn 13% so với cùng kỳ, chiếm tới 40% tổng kim ngạch toàn ngành thủy sản và được kỳ vọng tiếp tục là động lực quan trọng giúp ngành thủy sản hoàn thành mục tiêu xuất khẩu trong năm 2026
Để hoàn thành mục tiêu này, theo ông, doanh nghiệp cần được tháo gỡ đồng bộ các vướng mắc về lao động, chi phí vận tải biển cũng như thủ tục xác nhận nguyên liệu phục vụ xuất khẩu.
Khó khăn về nhân lực đang hiện hữu tại nhiều doanh nghiệp chế biến. Ông Phan Văn Tâm - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Chế biến Thủy sản Minh Phú - Khánh An (Cà Mau) cho biết doanh nghiệp đang cần tuyển khoảng 3.000 lao động phổ thông để vận hành hết công suất nhà máy. Thiếu lao động khiến nhiều dây chuyền chỉ hoạt động cầm chừng, vì vậy doanh nghiệp đã kiến nghị chính quyền địa phương hỗ trợ công tác tuyển dụng.
Bên cạnh đó, chi phí logistics tiếp tục tạo áp lực lớn khi giá cước vận tải container quốc tế tiến sát mức cao nhất trong khoảng hai năm trở lại đây. Nhu cầu nhập khẩu tăng từ thị trường Mỹ trước lo ngại các chính sách thuế mới cũng khiến mùa cao điểm vận chuyển đến sớm hơn.
Với khoảng 1 triệu container xuất khẩu mỗi năm, chi phí logistics tăng đang làm giảm đáng kể giá trị gia tăng của doanh nghiệp, đặc biệt đối với các lô hàng vận chuyển sang Mỹ và Liên minh châu Âu (EU), nơi thường phát sinh thêm nhiều khoản phụ phí.
Theo ông Nguyễn Hoài Nam, thực tế đã có doanh nghiệp thu mua hàng trăm tấn nguyên liệu nhưng khi làm hồ sơ xuất khẩu lại gặp vướng mắc ở thủ tục xác nhận nguồn nguyên liệu. Nếu những điểm nghẽn này được xử lý kịp thời, ngành thủy sản sẽ có thêm dư địa để tăng trưởng và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế.
Trong bối cảnh đó, VASEP khuyến nghị doanh nghiệp chủ động theo dõi biến động cước vận tải trên từng tuyến, đa dạng hóa đối tác vận chuyển và xây dựng phương án logistics linh hoạt nhằm giảm rủi ro trong chuỗi cung ứng.
Ở góc độ quản lý, ông Âu Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Hải quan cho biết các chính sách cải cách của Chính phủ về cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số đang góp phần giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Theo ông, ngành Hải quan đang mở rộng kết nối dữ liệu với các cơ quan trong nước và đối tác quốc tế, đồng thời rà soát các quy định liên quan đến kiểm dịch động vật, thực vật và kiểm tra an toàn thực phẩm nhằm tiếp tục cắt giảm những thủ tục không cần thiết, rút ngắn thời gian thông quan.
Ở góc nhìn dài hạn, Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho rằng ngành thủy sản cần chuyển trọng tâm từ tăng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Ông cũng đề xuất chiến lược "gom nguyên liệu toàn cầu", theo đó Việt Nam tận dụng lợi thế về năng lực chế biến để nhập khẩu nguyên liệu chất lượng từ nhiều quốc gia, chế biến sâu rồi xuất khẩu. Cách tiếp cận này giúp tối ưu công suất nhà máy, tăng tốc độ quay vòng vốn và nâng cao giá trị sản phẩm.
Với nền tảng tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm cùng các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn đang được triển khai, ngành thủy sản kỳ vọng sẽ tiến gần mục tiêu hơn 12 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu trong năm 2026, tạo thêm động lực cho tăng trưởng của toàn ngành nông nghiệp và nền kinh tế.
Trần Linh /Doanh nghiệp và Hội nhập
Nguồn: https://doanhnghiephoinhap.vn/xuat-khau-thuy-san-dat-gan-6-ty-usd-can-thao-go-luc-can-de-can-moc-12-ty-usd-143840.html - 21/07/2026 09:44