Làn sóng xe máy điện với công suất lớn chuẩn bị đổ bộ đồng nghĩa người sử dụng cần lưu ý cải thiện kĩ năng cầm lái và tính việc giấy phép lái xe đang sở hữu sẽ cho phép vận hành ngưỡng công suất nào.
Xe máy điện BMW Motorrad CE04 đã có mặt tại Việt Nam từ cuối năm 2023. Ảnh: Việt Hưng
Trong những năm qua, danh mục sản phẩm xe điện hai bánh ở Việt Nam chủ yếu dao động từ 1 đến 7 kW, là mức tối ưu đáp ứng nhu cầu di chuyển trong đô thị, bảo đảm quãng đường sử dụng, tuổi thọ pin cũng như giá thành phù hợp với số đông người dùng.
Với Honda, ICON e: dành cho học sinh, sinh viên sử dụng động cơ khoảng 1,8kW; UC3 có công suất khoảng 6 kW; trong khi CUV e:, dòng xe cao cấp nhất, cũng ở mức 6 kW. Xe điện duy nhất của Yamaha là NEO’s sử dụng mô tơ 2,25kW.
VinFast cũng có cách tiếp cận tương tự. Ngay cả Theon S, mẫu mạnh nhất của hãng hiện nay, mới chỉ có công suất danh định 3,5 kW và công suất cực đại 7,1kW.
Yadea chủ yếu trang bị động cơ từ khoảng 1,2 đến hơn 3 kW trên các dòng Oris, Voltguard, Ossy, Vekoo hay G5. Dibao cũng tương tự khi phần lớn các mẫu Pansy, Jeek One, Tesla hoặc Creer đều sử dụng động cơ dưới 3 kW.
Dat Bike - vốn nổi tiếng với những mẫu xe điện có khả năng tăng tốc mạnh hơn mặt bằng chung - hiện cũng mới đưa ra thị trường các sản phẩm có công suất khoảng 5-7 kW như Weaver, Weaver++ hay Quantum S.
Sau giai đoạn khởi động với các loại xe điện dưới 7kW, các nhà sản xuất đang từng bước chuyển sang giai đoạn mới với nhiều sản phẩm công suất cao.
Vinfast sẽ sớm giới thiệu ra thị trường mô tô điện với công suất tới 50kW. Ảnh: PV
Một ví dụ là, BMW Motorrad Việt Nam (thuộc THACO) lúc này đã bán CE04 có trang bị mô tơ điện tới 31 kW cho khả năng bứt tốc từ 0 - 50 km/giờ chỉ trong 2,6 giây. Về phần mình, NUEN Moto có N1-S với mô tơ 24 kW với giá khoảng 170 triệu đồng.
VinFast cũng đang gấp rút triển khai kế hoạch mô tô điện. Trong thiết kế phòng trưng bày cao cấp EV-Zone của hãng, hình ảnh mô tô điện đã xuất hiện tràn ngập, sẵn sàng cho việc ra mắt xe đầu năm tới. Hãng xe Việt dự kiến trình làng mô tô thể thao Subab, Surad, Sudub và Sulad. Cả 4 mẫu sử dụng động cơ điện tới 50 kW, tức tương đương mô tô xăng khoảng 600 cc.
Honda vừa qua đã trưng bày hàng loạt mô tô điện công suất cao tại Hà Nội, trong đó có mẫu WN7 (ảnh dưới), phát tín hiệu cho thấy sẽ sớm đưa về các dòng xe nhóm này.
Nhiều diễn biến liên quan cũng rất đáng chú ý. Cụ thể, Eicher Motors (công ty mẹ của Royal Enfield) cũng vừa đăng ký bảo hộ mẫu mô tô điện mới tại Việt Nam. Dựa theo hình ảnh công bố, dễ nhận ra đây là Royal Enfield Flying Flea C6 với mô tơ điện 15,4 kW.
Hầu hết các hãng xe máy lớn đều đã có kế hoạch mô tô điện cho thị trường Việt Nam trong giai đoạn cuối năm nay, đầu năm sau. Ảnh: Hoàng Linh
Khác với xe máy chạy động cơ đốt trong, mô tô điện có khả năng tạo mô-men xoắn cực đại ngay từ thời điểm bắt đầu tăng ga. Điều này giúp xe tăng tốc gần như tức thì, không cần chờ vòng tua động cơ tăng lên.
Cũng chính đặc tính này khiến nhiều mẫu xe điện hai bánh, dù có công suất chỉ 6-7W nhưng đã đòi hỏi kĩ năng cầm lái phải tốt hơn nhiều so với xe máy 125-150cc, chưa nói đến các dòng "khủng". Chỉ một thao tác vặn ga quá mạnh khi khởi hành hoặc thoát cua cũng có thể khiến xe mất kiểm soát, đặc biệt rủi ro trong điều kiện đường trơn hoặc mật độ giao thông đông.
Thách thức tiếp theo đến từ khối lượng phương tiện. Để đáp ứng công suất lớn và quãng đường dài, mô tô điện thường sử dụng bộ pin dung lượng cao, khiến trọng lượng xe cao hơn đáng kể so với xe tay ga hay xe số phổ thông cùng phân khúc. Khối lượng lớn không chỉ ảnh hưởng đến việc dắt xe, quay đầu hay chống chân mà còn làm tăng quán tính khi vào cua hoặc xử lý tình huống khẩn cấp.
Hệ thống phanh và các công nghệ hỗ trợ điện tử trên mô tô điện cũng phức tạp hơn. Nhiều mẫu xe được trang bị nhiều chế độ lái, phanh tái sinh có thể điều chỉnh mức độ... Những công nghệ chưa có trên xe máy xăng này đòi hỏi người sử dụng hiểu rõ nguyên lý hoạt động để khai thác hiệu quả, an toàn.
Chính vì những khác biệt rất lớn về kĩ thuật, dễ hiểu khi người điều khiển mô tô điện công suất từ 11 kW trở lên phải có giấy phép lái xe hạng A. Thực tế, việc thị trường đã quá lâu gắn bó với xe điện dưới 7kW khiến người tiêu dùng hình thành tư duy dòng xe này chủ yếu là xe phổ thông, đi lại cơ bản, mà quên mất thực tế chúng có nhiều điểm khác biệt và công suất có thể vượt xa xe xăng truyền thống.
Hình ảnh mẫu xe điện Surad của VinFast. Ảnh: VinFast
Đó là chưa kể, không ít người "quên" mất việc những mẫu xe điện có khả năng tăng tốc nhanh sẽ phải sử dụng giấy phép lái xe hạng A thay vì A1. Điều này do thói quen phân biệt bằng lái dựa trên dung tích xi-lanh của xe máy xăng vốn đã tồn tại cả thế kỷ.
Theo quy định hiện hành, người điều khiển mô tô điện có công suất động cơ đến 11 kW sử dụng giấy phép lái xe hạng A1. Chỉ những mẫu xe có công suất trên 11 kW mới thuộc diện phải có giấy phép lái xe hạng A.
Cũng phải nói thêm rằng, bên cạnh việc chuẩn bị về mặt pháp lý, người cầm lái còn cần chủ động trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết trước khi điều khiển những phương tiện có hiệu năng tương đương hoặc vượt xa mô tô phân khối lớn truyền thống, góp phần giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh thị trường xe điện hai bánh tiếp tục phát triển nhanh chóng.
Nguyễn Thúc Hoàng Linh /HNMO