Dữ liệu đang trở thành tài sản chiến lược của doanh nghiệp hiện đại. Cùng với đó, việc nâng cao năng lực quản trị rủi ro, tăng khả năng thích ứng trước biến động thị trường thay vì tìm cách loại bỏ hoàn toàn rủi ro được xem là chìa khóa giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, chiếm lĩnh thị trường trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu.
Đó là chia sẻ kinh nghiệm thành công trên thương trường của Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn SUNHOUSE Nguyễn Xuân Phú (Shark Phú) với các doanh nghiệp để chuyển đổi nhằm tăng trưởng trong kỷ nguyên số. Từ chiến lược sản xuất linh kiện đến sản phẩm hoàn chỉnh dựa trên thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu chất lượng của đối tác quốc tế không chỉ chinh phục thị trường nội địa, xa hơn là xuất khẩu.
Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn SUNHOUSE Nguyễn Xuân Phú. Ảnh: Hoàng Anh
Công nghệ là yếu tố cốt lõi
Theo doanh nhân Nguyễn Xuân Phú, SUNHOUSE vận hành mô hình sản xuất có độ phức tạp rất cao với khoảng 10 nhà máy, hàng nghìn sản phẩm, hàng trăm nghìn linh kiện cùng hệ thống bảo hành rộng khắp trên toàn quốc. Trong bối cảnh đó, việc quản lý tồn kho, cân đối vật tư, vận hành sản xuất và dịch vụ sau bán hàng gần như không thể thực hiện hiệu quả nếu thiếu hệ thống dữ liệu đồng bộ. Khi đó mới từng bước phát triển chiếm lĩnh thị trường trong nước, rồi mới đẩy mạnh xuất khẩu...
Doanh nghiệp đã triển khai hệ thống quản lý thông tin, tự động hóa quy trình (ERP) từ năm 2012 nhằm kết nối và quản lý toàn bộ dữ liệu nội bộ. Tuy nhiên, dữ liệu bên trong doanh nghiệp chỉ là một phần của bài toán. Để nâng cao chất lượng ra quyết định, doanh nghiệp cần kết hợp thêm các nguồn dữ liệu bên ngoài như chỉ số kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính và các tín hiệu thị trường khác.
SUNHOUSE đã đầu tư rất nhiều vào chiến lược quản trị, công nghệ để vận hành thành công doanh nghiệp. Ảnh: Khắc Kiên
Hiện SUNHOUSE đang xây dựng mô hình “hồ dữ liệu” (data lake), tập trung dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau về một nền tảng thống nhất. Sau khi được phân loại và chuẩn hóa, dữ liệu sẽ được khai thác linh hoạt theo nhu cầu của từng bộ phận và từng cấp quản lý.
Doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu ứng dụng AI vào quản trị. Thay vì phụ thuộc vào các báo cáo truyền thống, lãnh đạo có thể truy vấn trực tiếp các chỉ số như doanh thu, lợi nhuận, công nợ hay hiệu quả kinh doanh theo thời gian thực thông qua hệ thống AI nội bộ.
“Hiện doanh nghiệp đã số hóa nhiều quy trình quản trị. Ban lãnh đạo có thể theo dõi lợi nhuận dự kiến của toàn hệ thống ngay từ đầu tháng và cập nhật kết quả thực tế ngay sau khi dữ liệu kế toán được ghi nhận”, Shark Phú thông tin.
Trong hoạt động sản xuất, doanh nghiệp đã ứng dụng hệ thống quản lý sản xuất MES để theo dõi năng suất lao động, hiệu quả từng công đoạn và hành trình sản xuất của từng sản phẩm. Dữ liệu được sử dụng để tính lương và khoán sản phẩm tự động cho từng vị trí công việc, giúp đánh giá chính xác hiệu quả lao động cũng như giảm đáng kể khối lượng công việc quản lý thủ công.
“Chuyển đổi số không còn là câu chuyện của riêng các doanh nghiệp công nghệ. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc ra quyết định dựa trên dữ liệu, công nghệ và AI đang trở thành nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị và duy trì tăng trưởng bền vững”, doanh nhân này nhận định.
Trước những lo ngại công nghệ khó định giá, doanh nhân Nguyễn Xuân Phú khẳng định: Công nghệ hoàn toàn có thể định giá được. Doanh nghiệp có thể thuê bên thứ ba tư vấn độc lập để xác định tỷ lệ giá trị công nghệ hoặc thương hiệu trong dự án.
Ông gợi ý, giá trị công nghệ có thể được tính dựa trên tỷ lệ trong giá thành sản xuất hoặc lợi nhuận. Còn giá trị thương hiệu cũng có thể được định giá theo tỷ lệ nhất định trong mô hình kinh doanh.
Nâng cao khả năng thích ứng
Trao đổi về những bài học khởi nghiệp (startup) và phát triển doanh nghiệp, Shark Phú cho rằng thất bại là điều rất phổ biến trong môi trường kinh doanh, đặc biệt đối với các startup. Thực tế, tỷ lệ thành công của các startup trên thực tế là rất thấp. Vì vậy, thay vì tìm cách loại bỏ hoàn toàn rủi ro, doanh nghiệp cần tập trung vào việc giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng thích ứng với thị trường.
Nhà máy của SUNHOUSE được đầu tư đồng bộ hiện đại để chiếm lĩnh thị trường trong nước và xuất khẩu. Ảnh: Khắc Kiên
Theo ông, quá trình phát triển doanh nghiệp thường trải qua hai giai đoạn khác nhau. Ban đầu khi nguồn lực còn hạn chế, doanh nghiệp cần nhanh chóng tạo ra doanh thu và lợi nhuận để duy trì hoạt động. Tuy nhiên, khi đã đạt tới quy mô lớn hơn và muốn tham gia các chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc mở rộng ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp phải chấp nhận đầu tư dài hạn và dành thời gian để học hỏi, nâng cấp năng lực cạnh tranh.
Từ kinh nghiệm thực tế, Shark Phú cho hay, việc tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, hoặc mở rộng xuất khẩu gần như không thể mang lại lợi nhuận ngay lập tức. Doanh nghiệp phải chấp nhận một khoảng thời gian đầu tư, học hỏi để nâng cao tiêu chuẩn sản xuất, năng suất lao động và khả năng cạnh tranh.
Để giảm thiểu nguy cơ thất bại, ông khuyến nghị các doanh nghiệp nên áp dụng phương pháp thử nghiệm nhanh với quy mô nhỏ. Việc liên tục thử nghiệm, đánh giá và điều chỉnh giúp doanh nghiệp nhận diện sớm những sản phẩm hoặc hướng đi không hiệu quả trước khi đầu tư nguồn lực lớn.
Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân tích lợi thế cạnh tranh. Trước khi tham gia bất kỳ thị trường nào, doanh nghiệp cần nhận diện đúng vị thế của mình, đánh giá năng lực đối thủ và xem xét khả năng thành công trong cuộc cạnh tranh đó.
“Khi thử nghiệm một sản phẩm hoặc tham gia một thị trường mới, doanh nghiệp cần linh hoạt cắt bỏ những hướng đi không hiệu quả thay vì tiếp tục đầu tư kéo dài. Nhiều startup thất bại vì nhìn thấy cơ hội hấp dẫn rồi vội vàng tham gia thị trường mà chưa đánh giá đầy đủ năng lực cạnh tranh của mình so với các đối thủ hiện hữu”, ông chỉ ra.
Không nói sâu về những thông số thành quả, nhưng ông dẫn dụ, bản thân SUNHOUSE bắt đầu từ khát vọng nâng tầm gian bếp Việt từ 26 năm trước. Khát vọng ấy được hiện thực hoá bằng những chiến lược bài bản đưa thành một hệ sinh thái sản xuất quy mô, hiện đại với những sản phẩm Thương hiệu quốc gia, chuẩn quốc tế trên thị trường nội địa. Đặc biệt, đưa "trí tuệ" Việt hiện diện ngày càng rộng hơn trên bản đồ gia dụng thế giới với giá trị xuất khẩu hàng nghìn tỷ đồng/năm. Hiện, sản phẩm SUNHOUSE có mặt tại hơn 20 thị trường quốc tế như: Mỹ, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mexico, Indonesia, Malaysia...
Khắc Kiên /HNMO