Sau 100 ngày kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh tấn công Iran, quân đội Mỹ đang phải thích nghi với một trạng thái xung đột đặc biệt: không phải chiến tranh toàn diện nhưng cũng chưa thể gọi là hòa bình.
Trên các con tàu và căn cứ tại Trung Đông, binh sĩ Mỹ – bao gồm cả những người đang hồi phục sau chấn thương, vẫn phải hoạt động trong bối cảnh các cuộc đấu súng diễn ra vài ngày một lần, trong khi Hải quân Mỹ duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Tại quê nhà, Lầu Năm Góc đang ráo riết thúc đẩy sản xuất đạn dược đã cạn kiệt, còn gia đình các quân nhân phải gánh chịu áp lực từ việc thời gian triển khai quân bị kéo dài.
Dù ông Trump đã tuyên bố ngừng bắn vào tháng 4, cuộc chiến vẫn rơi vào thế bế tắc. Iran tiếp tục thực hiện các cuộc phản công nhắm vào đồng minh của Mỹ trong khu vực như Bahrain và Kuwait, điển hình là vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo vào cuối tuần qua. Tehran hiện vẫn đóng cửa phần lớn eo biển Hormuz đối với hoạt động vận tải biển, trong khi ông Trump đe dọa sẽ quay trở lại ném bom tổng lực nếu các cuộc đàm phán hòa bình thất bại.
Ông Trump tuyên bố tấn công Iran hôm 28/2. Ảnh chụp màn hình
Tình trạng này buộc quân đội Mỹ phải duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu ở mức cực độ. Các căn cứ luôn được lấp đầy tên lửa và thiết bị đánh chặn, đồng thời dữ liệu từ máy bay không người lái và vệ tinh liên tục được phân tích để cập nhật danh sách mục tiêu bên trong Iran đề phòng trường hợp giao tranh quy mô lớn bùng phát trở lại.
Hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên cho biết: "Việc duy trì trạng thái cảnh giác ở 'Cấp độ 10' liên tục, sẵn sàng hành động ngay tức khắc, là một nhiệm vụ vận hành đầy áp lực và khó khăn". Ông Joseph Votel, cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, nhận định đây là "một thời kỳ rất, rất nguy hiểm đối với chúng ta", đồng thời nhấn mạnh rằng việc giữ cho binh sĩ luôn ở trạng thái tập trung cao độ trong thời gian ngừng bắn là một áp lực rất lớn đối với các cấp lãnh đạo.
Nỗi lo âu cũng bao trùm các gia đình ở quê nhà khi thông tin về lệnh ngừng bắn vẫn còn nhiều mập mờ. Bà Yadira Dessaint, mẹ của một binh sĩ tại California, chia sẻ: "Thật sự rất đáng sợ khi không biết chi tiết về những gì đang thực sự xảy ra". Bà thường xuyên nhắn tin cho con trai mỗi ngày chỉ để nhận lại những dòng phản hồi ngắn ngủi như "Con yêu mẹ" hay "Con nhớ mẹ". Cuộc chiến này cũng đang làm sụt giảm uy tín của ông Trump khi một cuộc thăm dò do Reuters vào tháng 5 cho thấy chỉ có 1/4 người Mỹ tin rằng hành động quân sự tại Iran là xứng đáng.
Trong khi Mỹ và Iran đang đàm phán để mở lại eo biển Hormuz – nơi từng lưu thông 20% lượng dầu mỏ thế giới, thì nhiều khả năng các vấn đề cốt lõi như chương trình hạt nhân của Tehran vẫn sẽ bị trì hoãn. Điều này đồng nghĩa với việc quân đội Mỹ sẽ còn phải chịu đựng áp lực lâu dài.
Sự bào mòn không chỉ nằm ở tinh thần mà còn ở vật chất. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cảnh báo có thể mất nhiều năm để bổ sung đầy đủ kho dự trữ tên lửa và thiết bị đánh chặn đã tiêu hao. Ông Tom Karako, giám đốc Dự án Phòng thủ Tên lửa tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nhận định: "Chiến tranh rất tốn kém. Chúng bào mòn thiết bị, con người và cả những loại tên lửa được bắn đi".
Đối với những người như anh Hicks, cuộc chiến sẽ để lại dấu ấn suốt đời. Anh vẫn thường xuyên nghĩ về 6 đồng đội đã hy sinh trong vụ tấn công ở Kuwait. "Tôi đang trò chuyện với Thượng sĩ Amor khi chiếc máy bay không người lái lao tới. Cô ấy đứng cách tôi chỉ khoảng 3 mét", anh bùi ngùi kể lại. "Đó là điều mà tôi sẽ phải đối mặt trong suốt phần đời còn lại của mình".
Cao Phong (Reuters, CNN)
Nhà báo và Công luận