Xung đột tại Trung Đông gây áp lực lên tỷ giá USD/VND. Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt nhằm ổn định thị trường và kiểm soát lạm phát.
USD tăng mạnh do “hiệu ứng trú ẩn”
Ngày 4/3, đồng USD bật tăng trên thị trường quốc tế khi xung đột tại Trung Đông leo thang, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lạm phát toàn cầu và thúc đẩy dòng tiền tìm đến tài sản an toàn. Chỉ số USD-Index, công cụ đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt đã lên 99,28 điểm, mức cao nhất trong 9 tháng.
Do tình hình Trung Đông căng thẳng, nên những ngày gần đây tỷ giá tăng lên so với cuối năm 2025. Tính đến trưa nay, tỷ giá liên ngân hàng là 26.220 VND/USD. Ảnh minh họa
USD tăng giá so với euro, bảng Anh và yên Nhật trong bối cảnh giá dầu thô leo thang. Chi phí năng lượng tăng khiến giới đầu tư phải đánh giá lại khả năng và thời điểm cắt giảm lãi suất của các ngân hàng trung ương lớn, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Khi kỳ vọng nới lỏng tiền tệ bị trì hoãn, đồng USD càng được hỗ trợ.
Xung đột bước sang ngày thứ tư với các cuộc không kích và đáp trả giữa Israel, Mỹ và Iran, đẩy giá dầu có thời điểm tăng 8–13%. Những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng như châu Âu và Nhật Bản chịu áp lực lớn hơn, trong khi Mỹ, nước xuất khẩu ròng năng lượng ít bị tác động hơn.
Theo giới phân tích, đà tăng của USD hiện mang tính ngắn hạn, chủ yếu do nhu cầu phòng thủ khi khẩu vị rủi ro suy giảm. Xu hướng trung và dài hạn của đồng bạc xanh vẫn phụ thuộc vào diễn biến lạm phát và định hướng chính sách của Fed trong thời gian tới.
Tại Việt Nam, tỷ giá trung tâm ngày 4/3 được Ngân hàng Nhà nước niêm yết ở mức 25.052 VND/USD, tăng 8 đồng so với đầu tuần. Tỷ giá liên ngân hàng đến trưa cùng ngày ở mức 26.220 VND/USD, cao hơn so với cuối năm 2025.
Giá USD tại các ngân hàng thương mại cũng điều chỉnh tăng. Vietcombank niêm yết ở mức 25.974 – 26.304 VND/USD; BIDV giao dịch quanh 25.010 – 26.304 VND/USD. Trên thị trường tự do, giá USD tăng mạnh hơn so với hệ thống ngân hàng.
Trước diễn biến căng thẳng tại Trung Đông, nhiều ý kiến lo ngại tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu và Việt Nam. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS. TS Phạm Thế Anh, Trưởng Khoa kinh tế, Trường Đại học kinh tế Quốc dân cho rằng, ảnh hưởng trực tiếp và rõ nét nhất hiện nay đến từ kênh giá dầu, qua đó tạo sức ép lên lạm phát và chính sách điều hành vĩ mô.
Theo ông Phạm Thế Anh, phản ứng tiêu cực ban đầu (nếu có) có thể đến từ hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài. Thông thường, khi rủi ro địa chính trị gia tăng, các quỹ đầu tư quốc tế sẽ chuyển sang trạng thái phòng thủ, cơ cấu lại danh mục theo hướng giảm tài sản rủi ro, qua đó có thể tạo ra áp lực bán tạm thời trên thị trường.
Tuy nhiên, tác động dài hạn vẫn là ẩn số. Trong trường hợp xung đột chỉ diễn ra trong ngắn hạn và các bên sớm quay lại bàn đàm phán, tâm lý thị trường có thể nhanh chóng ổn định trở lại. Vì vậy, cần tiếp tục theo dõi diễn biến thực tế trước khi đưa ra những nhận định chắc chắn hơn về ảnh hưởng đối với tỷ giá và dòng vốn.
Về chính sách tiền tệ, ông Phạm Thế Anh cho rằng, khi sức ép lạm phát gia tăng, điều hành tín dụng và cung tiền cần thận trọng hơn để tránh tạo thêm áp lực lên giá cả trong nền kinh tế.
Điều hành linh hoạt để giữ “trụ neo” vĩ mô
Phát biểu tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 4/3, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết căng thẳng tại Trung Đông đã khiến tỷ giá trong nước nhích lên những ngày gần đây. Cuối tháng 2/2026, tỷ giá bình quân liên ngân hàng quanh mức 26.044 VND/USD; đến trưa 4/3 đã lên 26.220 VND/USD.
.jpg)
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà thông tin về giải pháp cung ứng đủ vốn cho nền kinh tế vừa đảm bảo ổn định lãi suất. Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Theo ông Phạm Thanh Hà, Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn nên chịu tác động trực tiếp từ các biến động bên ngoài. Trong bối cảnh đó, cơ quan điều hành sẽ tiếp tục theo sát diễn biến thị trường để chủ động, linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm ưu tiên kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.
Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước sẽ tập trung vào 4 giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ; tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm việc công khai lãi suất cho vay.
Thứ hai, tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường; phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường, đảm bảo thông suốt thị trường ngoại tệ.
Thứ ba, điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến vĩ mô, thị trường tiền tệ, đồng thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng: Tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế…
Thứ tư, kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; tăng cường rà soát, đơn giản hóa thủ tục cấp tín dụng, áp dụng chuyển đổi số vào quy trình cấp tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.
Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị còn tiềm ẩn và giá năng lượng biến động khó lường, việc giữ ổn định tỷ giá và mặt bằng lãi suất được xem là “trụ neo” quan trọng để củng cố niềm tin thị trường, qua đó duy trì đà phục hồi và tăng trưởng của nền kinh tế.
Nguyễn Hạnh /Báo Công Thương