Sau hơn 5 tháng đầu năm 2026 đầy biến động, thị trường vàng đang đứng trước một giai đoạn ngã ba đường. Những phiên tăng giảm hàng triệu đồng mỗi lượng chỉ trong vài ngày, cộng với hàng loạt dự báo trái chiều từ các tổ chức tài chính lớn, đang khiến giới đầu tư đặt câu hỏi: liệu vàng sẽ tiếp tục lập đỉnh mới hay bước vào chu kỳ điều chỉnh sâu trong nửa cuối năm?
Diễn biến giá vàng trong nước những ngày gần đây phản ánh rõ sự bất định của thị trường toàn cầu. Sau khi giá vàng SJC từng thủng đáy 8 tháng trong các phiên đầu tháng 6, thị trường đã có cú đảo chiều mạnh: giá vàng miếng SJC tại nhiều doanh nghiệp lớn sáng 12/6 đồng loạt tăng khoảng 2,4 triệu đồng/lượng so với chiều trước, đưa mức giá bán ra trở lại ngưỡng 138,4 triệu đồng/lượng, trong khi vàng nhẫn cũng ghi nhận mức tăng sốc lên đến 3 triệu đồng/lượng.
Thị trường vàng 2026: Kịch bản nào cho những tháng cuối năm?
Trên thị trường thế giới, vàng cũng trải qua biến động tương tự. Giá vàng giao ngay tăng tới 136,5 USD/ounce, tương đương 3,34% chỉ trong 24 giờ, lên quanh mức 4.218 USD/ounce, được xem là một trong những phiên tăng mạnh nhất gần đây khi dòng tiền trú ẩn quay trở lại. Tuy vậy, ngay sau đó đà tăng đã chững lại do dữ liệu lạm phát Mỹ tiếp tục nóng hơn dự báo, kéo theo áp lực điều chỉnh trở lại với vàng trong nước.
Nhìn rộng hơn trong năm 2026, vàng đã có những cú "quay xe" đáng chú ý. Theo ghi nhận, tính đến đầu tháng 4/2026 giá vàng giao động trong khoảng 4.567-4.769 USD/ounce, thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh lịch sử gần 5.600 USD ghi nhận cuối tháng 1/2026. Sau đó thị trường hồi phục, tính đến giữa tháng 5, giá vàng đã tăng gần 15% kể từ đáy cuối tháng 3, trước khi lại gặp một đợt bán tháo mạnh đầu tháng 6 do báo cáo việc làm Mỹ tháng 5 vượt xa dự báo (thêm 172.000 việc làm so với dự báo chỉ 85.000), khiến đồng USD tăng mạnh và giá vàng lao dốc 3,27% xuống 4.339 USD, xóa sạch toàn bộ lợi nhuận trong năm chỉ trong một phiên.
Giữa hai kịch bản tăng và giảm mạnh, một số tổ chức nghiêng về khả năng thị trường vàng sẽ tiếp tục dao động trong biên độ rộng mà không hình thành xu hướng rõ ràng theo một chiều. Theo UBS, các quỹ ETF vàng tại Trung Quốc vẫn ghi nhận dòng tiền vào ròng và nhu cầu vàng vật chất trong nước ổn định, cho thấy nền tảng cầu vẫn vững, nhưng thị trường vàng đang thay đổi cơ cấu khi ngày càng nhiều nhà đầu tư cá nhân và tổ chức coi vàng là tài sản chiến lược dài hạn để đa dạng hóa danh mục – điều này có thể khiến các nhịp điều chỉnh ngắn hạn nhanh chóng được hấp thụ bởi lực mua mới.
Báo cáo của Ngân hàng Thế giới cũng phản ánh xu hướng tương tự khi cho biết thị trường kim loại quý toàn cầu, sau khi tạo đáy và đi ngang tích lũy hơn một tháng, đang cho thấy sự ổn định và vững chắc hơn sau đợt tăng nóng cuối năm 2025, đồng thời tiêu thụ vàng tại Trung Quốc trong quý I/2026 tăng 4,41%, trong khi nhu cầu vàng thỏi và ETF bùng nổ giữa bối cảnh giá liên tục lập đỉnh mới.
Đối với thị trường Việt Nam, nhiều dự báo trong nước cho rằng giá vàng SJC năm 2026 có thể tiếp tục lập đỉnh mới, dao động trong khoảng 160-180 triệu đồng/lượng, tương đương mức tăng 10-20% so với cuối năm 2025. Với mức giá hiện tại đang dao động quanh 133-138 triệu đồng/lượng, khoảng cách tới các mốc dự báo này không phải là quá xa nếu giá vàng thế giới tiếp tục đà tăng theo các kịch bản của Goldman Sachs hay UBS.
Tuy nhiên, World Gold Council cũng lưu ý rằng hai yếu tố then chốt giúp vàng bứt phá trong năm 2025 – bất ổn địa chính trị kéo dài và môi trường lãi suất thực thấp – vẫn chưa có dấu hiệu đảo chiều rõ rệt, và dù dòng tiền vào các quỹ ETF vàng đã tăng mạnh, quy mô nắm giữ vẫn chưa đạt mức cao như các giai đoạn khủng hoảng trước, cho thấy dư địa mở rộng nhu cầu đầu tư vẫn còn nếu rủi ro kinh tế hoặc tài chính toàn cầu gia tăng.
Trước bức tranh nhiều kịch bản đan xen, lời khuyên chung từ các chuyên gia trong nước vẫn xoay quanh nguyên tắc quản trị rủi ro cơ bản. Chỉ nên dùng tiền tiết kiệm để mua vàng, tránh rủi ro khi giá biến động mạnh, và hạn chế đầu tư lướt sóng vì biến động giá khó lường. Bên cạnh đó, nhà đầu tư nên theo dõi các yếu tố vĩ mô như lạm phát, chính sách tiền tệ, địa chính trị để dự đoán xu hướng, áp dụng chiến lược mua trung bình giá theo định kỳ, và lập kế hoạch bán ra từng phần khi đạt mục tiêu lợi nhuận thay vì bán tháo trong hoảng loạn.
Về phía UBS, ngân hàng này cũng đưa ra gợi ý phân bổ tài sản đáng chú ý: nhà đầu tư chưa sở hữu vàng có thể cân nhắc bổ sung vào danh mục, còn những người đã nắm giữ lượng lớn có thể mở rộng sang các hàng hóa khác như đồng, nhôm hoặc nông sản để tránh tập trung rủi ro quá mức vào một loại tài sản.
Nhìn chung, những tháng cuối năm 2026 hứa hẹn sẽ tiếp tục là giai đoạn "khó lường" với thị trường vàng, khi các yếu tố hỗ trợ dài hạn (nhu cầu ngân hàng trung ương, rủi ro địa chính trị, áp lực nguồn cung) và các yếu tố gây áp lực ngắn hạn (chính sách lãi suất Fed, sức mạnh đồng USD, dữ liệu kinh tế Mỹ) đang giằng co quyết liệt. Trong bối cảnh đó, sự kiên định với chiến lược đầu tư dài hạn, thay vì phản ứng theo từng biến động ngắn hạn, vẫn được xem là yếu tố quyết định đến hiệu quả đầu tư vàng trong năm 2026.
Minh Trí /KTĐU