Mỹ đã ban hành lệnh miễn trừ tạm thời đối với ngành dầu mỏ Iran, cho phép nước này xuất khẩu dầu mỏ và các sản phẩm hóa dầu ra thị trường quốc tế từ nay đến 21/8.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)
Tạm dỡ trừng phạt
Vào ngày 22/6, Mỹ đã cấp phép cho Iran bán dầu trên thị trường quốc tế trong vòng 60 ngày. Động thái này được xem là một "phao cứu sinh" kinh tế cho Tehran trong lúc hai bên tiếp tục đàm phán nhằm hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Phó Tổng thống JD Vance mô tả vòng đàm phán đầu tiên tại Thụy Sĩ đã diễn ra “rất tích cực” và Iran đã đồng ý để các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) quay trở lại nước này. Tuy nhiên, giới chức Iran bác bỏ thông tin trên, cho rằng tuyên bố của ông Vance là "sai lệch và không phản ánh thực tế".
Những tín hiệu trái chiều cho thấy Washington và Tehran vẫn còn nhiều bất đồng. Trong đó, tương lai của eo biển Hormuz và xung đột giữa Israel với Hezbollah tại Lebanon tiếp tục là các vấn đề gai góc nhất.
Iran hoan nghênh quyết định của Mỹ cho phép nước này nối lại hoạt động xuất khẩu năng lượng sau nhiều năm chịu sự trừng phạt. Tuy nhiên, Tehran cũng phát tín hiệu họ sẽ không từ bỏ “lá bài” Hormuz nếu Israel tiếp tục chiến dịch quân sự ở Lebanon.
Dù căng thẳng địa chính trị vẫn hiện hữu, thị trường dầu mỏ vẫn phản ứng tích cực trước triển vọng nguồn cung từ Iran sớm quay trở lại thị trường quốc tế. Trong phiên giao dịch đầu tuần, giá dầu Brent có thời điểm giảm xuống dưới 77 USD/thùng.
Lo ngại Iran tái thiết quân đội
Một số ý kiến tỏ ra lo ngại rằng Iran có thể dùng lợi nhuận từ xuất khẩu dầu để tái thiết quân đội. Khi phóng viên của CNBC đặt câu hỏi liệu Mỹ có thể đảm bảo điều đó sẽ không xảy ra hay không, Tổng thống Donald Trump đã né tránh trả lời trực tiếp.
Thay vào đó, ông nói rằng Iran được kỳ vọng là sẽ dùng nguồn thu từ dầu mỏ để mua nông sản Mỹ.
Ông Trump cho biết: “Iran không được phép dùng số tiền đó cho mục đích quân sự. Chúng ta sẽ chờ xem thực tế diễn ra như thế nào.
Đúng ra họ nên dùng tiền đó để mua lương thực cho người dân, vì hiện tại nhiều người Iran đang thiếu ăn. Họ sẽ mua toàn bộ số lương thực đó từ chúng ta, từ ngô đến đậu nành”.
Ông chủ Nhà Trắng nói tiếp: “Tôi hy vọng Iran sẽ có rất nhiều tiền [để mua hàng từ Mỹ]”.
Ông Trump cũng cho biết số tài sản của Iran được giải phóng theo thỏa thuận tạm thời giữa hai nước sẽ được sử dụng để nhập khẩu lương thực từ Mỹ. “Vì vậy, các nông dân của chúng ta đang rất vui”, ông tuyên bố.
Tuy nhiên, phía Iran Iran khẳng định nước này không có nghĩa vụ phải mua nông sản từ Mỹ.
Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời ông Abdolnaser Hemmati, Thống đốc ngân hàng trung ương Iran: “Dựa trên thỏa thuận tạm thời được ký kết giữa hai nước, Iran không có nghĩa vụ phải mua nông sản từ Mỹ”.
Dù vậy, ông cho biết Tehran vẫn sẵn sàng mua hàng hóa Mỹ nếu chúng có chất lượng tốt và giá cả tốt hơn so với sản phẩm từ các quốc gia khác.
Ông Hemmati cho biết: “Mỗi năm Iran cần nhập hàng tỷ USD hàng hóa thiết yếu và thuốc men. Chúng ta không đặt ra bất kỳ hạn chế nào đối với quốc gia xuất xứ của các mặt hàng này”.
Giang (CNBC, Bloomberg)
Doanh nhân Việt Nam