Một quan chức cấp cao của Mỹ vừa chính thức công bố nội dung bản thỏa thuận tạm thời gồm 14 điểm nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Iran.
Văn bản này quy định việc ngừng bắn trên tất cả các mặt trận trong vòng 60 ngày và vạch ra lộ trình mở lại eo biển Hormuz. Bản thỏa thuận khung này vừa được ký kết ngày 18/6 bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp, sớm hơn dự kiến một ngày.
Mỹ và Iran đạt thỏa thuận lịch sử, chấm dứt chiến tranh. Ảnh minh họa: AI/sundayguardianlive
Dưới đây là 14 điểm trong thoả thuận được phía Mỹ công bố với giới truyền thông:
1. Mỹ, Iran và các đồng minh của hai bên "tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon".
2. Mỹ và Iran "cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau".
3. Mỹ và Iran "cam kết đàm phán và đạt được thỏa thuận cuối cùng trong thời gian tối đa 60 ngày, có thể gia hạn nếu hai bên cùng đồng ý".
4. Ngay sau khi ký kết, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz và hoàn tất trong vòng 30 ngày. Lưu lượng tàu thuyền sẽ được khôi phục tương ứng với mức trước chiến tranh.
5. Iran sẽ thu xếp để bảo đảm tàu thương mại đi lại an toàn qua eo biển Hormuz và không thu phí trong thời hạn 60 ngày.
6. Mỹ và các đối tác sẽ xây dựng một kế hoạch đầu tư ít nhất 300 tỷ USD để tái thiết và phát triển Iran.
7. Mỹ cam kết chấm dứt mọi hình thức trừng phạt đối với Iran.
8. Iran tái khẳng định sẽ không sở hữu hoặc phát triển vũ khí hạt nhân. Iran sẽ pha loãng lượng uranium được làm giàu ở mức cao dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Tuy nhiên, hiện chưa rõ Iran có phải từ bỏ hoặc chuyển lượng vật liệu này ra khỏi nước hay không.
9. Trong thời gian chờ đạt được thỏa thuận cuối cùng, Mỹ và Iran sẽ duy trì nguyên trạng đối với chương trình hạt nhân của Iran, đồng thời Mỹ sẽ không áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt mới hoặc triển khai thêm lực lượng quân sự.
10. Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp các giấy miễn trừ cho hoạt động xuất khẩu dầu thô, các sản phẩm dầu mỏ và sản phẩm phái sinh của Iran, cùng toàn bộ các dịch vụ liên quan, bao gồm giao dịch ngân hàng, bảo hiểm, vận tải và các lĩnh vực khác.
11. Mỹ cam kết cho phép Iran sử dụng đầy đủ các khoản tiền và tài sản đang bị phong tỏa hoặc hạn chế.
12. Mỹ và Iran sẽ thống nhất thành lập một cơ chế điều hành để giám sát việc thực hiện thành công bản ghi nhớ này cũng như việc tuân thủ thỏa thuận cuối cùng trong tương lai.
13. Sau khi ký kết và việc thực hiện các điều khoản số 1, 4, 5, 10 và 11 của bản ghi nhớ được bắt đầu và tiếp tục duy trì, Mỹ và Iran sẽ khởi động các cuộc đàm phán về thỏa thuận cuối cùng đối với các điều khoản còn lại.
14. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng một nghị quyết có tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Cao Phong (DW, IRNA, Reuters)
Nhà báo và Công luận