Chấp nhận áp lực biên lợi nhuận ngắn hạn, FPT đang dốc hàng trăm triệu USD vào hạ tầng AI tại Việt Nam và Nhật Bản để hiện thực hóa tham vọng chuyển dịch từ gia công sang làm chủ công nghệ.
Khi VN-Index tăng hơn 36 điểm vào phiên khai xuân Bính Ngọ, cổ phiếu FPT lại ghi nhận mức giảm 1,9%, lùi về 94.500 đồng/cp. Áp lực bán ròng từ khối ngoại lên tới 4.000 tỷ đồng trong 10 phiên liên tiếp.
Cùng thời điểm, các mô hình AI thế hệ mới như DeepSeek hay Claude ra mắt tính năng lập trình khiến nhiều người lo ngại có thể bào mòn lợi thế cạnh tranh của nhiều doanh nghiệp công nghệ trong ngành.
Tuy nhiên, quan sát diễn biến và chiến lược đầu tư của FPT có thể thấy doanh nghiệp này đang chấp nhận đánh đổi lợi ích ngắn hạn để dồn nguồn lực lớn cho hạ tầng AI, với mục tiêu chuyển dịch từ gia công sang làm chủ công nghệ.
Chủ tịch FPT Trương Gia Bình. (Ảnh: FPT)
Bài toán hoà vốn và hiệu quả đầu tư cho AI
Số liệu từ các báo cáo cho thấy FPT đang triển khai các khoản chi lớn cho cả phần cứng lẫn phần mềm. Cụ thể, vào tháng 4/2024, doanh nghiệp công bố khoản đầu tư 200 triệu USD để xây dựng FPT AI Factory. Đây không phải là trung tâm dữ liệu truyền thống mà là nhà máy sản xuất năng lực AI, sử dụng các dòng chip đồ họa (GPU) H100 và H200 của Nvidia để cung cấp khả năng tính toán hiệu năng cao.
Bên cạnh hạ tầng cứng, báo cáo cập nhật từ Chứng khoán Vietcap ngày 13/2 xác nhận ban lãnh đạo FPT đã đầu tư khoảng 20 triệu USD (tương đương khoảng 500 tỷ đồng) cho các nền tảng và mô hình AI nội bộ chỉ riêng trong năm 2025. Khoản đầu tư này dự kiến sẽ tiếp tục tăng thêm 10% vào năm 2026.
Dòng vốn lớn nhất hiện đang tập trung vào dự án AI Factory tại Nhật Bản. Theo thông tin công bố, nhà máy này có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 200 triệu USD. Chính khoản đầu tư này đã tác động trực tiếp đến bảng cân đối kế toán của tập đoàn.
Báo cáo tài chính năm 2025 công bố tháng 1/2026 ghi nhận dù lợi nhuận trước thuế mảng CNTT nước ngoài tăng 14,6% (đạt 5.467 tỷ đồng), nhưng biên lợi nhuận trước thuế hợp nhất của tập đoàn lại đi ngang. Nguyên nhân chính được xác định là do khoản lỗ từ giai đoạn đầu vận hành nhà máy AI tại Nhật Bản.
Dù chấp nhận lỗ ngắn hạn tại thị trường Nhật, lộ trình tài chính của các dự án AI được FPT xác định cụ thể.
Đối với AI Factory tại Việt Nam, sau khi đi vào vận hành, hiệu suất hoạt động trung bình đạt mức 70-80% và đã đạt điểm hòa vốn từ tháng 12/2025. Trong 6 tháng hoạt động, nhà máy này đã tạo ra hơn 111 tỷ tokens và tích hợp hơn 25 mô hình ngôn ngữ lớn.
Đối với AI Factory tại Nhật Bản, doanh nghiệp kỳ vọng sẽ đạt điểm hòa vốn vào giữa năm 2026. Chứng khoán Vietcap dự báo biên lợi nhuận của FPT sẽ cải thiện nhẹ trong năm 2026 khi áp lực chi phí từ dự án này giảm bớt. FPT hiện chưa có kế hoạch mở rộng ngay lập tức nhà máy tại Nhật mà sẽ xem xét dựa trên nhu cầu thực tế, với chiến lược tập trung cung cấp trọn gói giải pháp thay vì chỉ cho thuê phần cứng.
Về hiệu quả đầu tư (ROI), ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud, chia sẻ tại sự kiện AI4VN 2025 rằng với mỗi 1 USD đầu tư vào AI tạo sinh, doanh nghiệp có thể đạt hiệu quả đầu tư gấp 3,7 lần. Minh chứng cho hiệu quả này là việc FPT đã triển khai hơn 1.500 AI Agents giúp tự động hóa 46% khối lượng công việc chăm sóc khách hàng và tăng 20% doanh thu qua kênh telesales.
Bên trong nhà máy AI của FPT. Ảnh: FPT
FPT đang kiếm tiền từ AI thế nào?
Các khoản đầu tư bắt đầu mang lại dòng tiền doanh thu cụ thể. Năm 2025, doanh thu từ dịch vụ AI và phân tích dữ liệu của FPT đạt khoảng 100 triệu USD, tăng hơn 35% so với cùng kỳ và chiếm 15,5% tổng doanh thu mảng chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, vị thế công nghệ AI giúp FPT ký kết các hợp đồng quy mô lớn. Đáng chú ý là thỏa thuận hợp tác chiến lược với một tập đoàn công nghiệp hàng đầu Đông Nam Á vào tháng 9/2025, mở ra cơ hội hợp lớn với đồng trị giá 30 triệu USD để chuyển đổi số toàn diện mảng sản xuất.
Ngoài ra, tập đoàn cũng ký hợp đồng kỷ lục 256 triệu USD với một tập đoàn năng lượng và hợp đồng chuyển đổi số 100 triệu USD trong 3 năm với một khách hàng tại Mỹ.
Kết thúc năm tài chính 2025, FPT ghi nhận doanh thu 70.113 tỷ đồng (tăng 11,6%) và lợi nhuận trước thuế 13.039 tỷ đồng (tăng 17,8%). Mặc dù thiết lập đỉnh lợi nhuận lịch sử hơn 13.000 tỷ đồng, doanh nghiệp vẫn không hoàn thành kế hoạch năm (đạt 93% chỉ tiêu doanh thu và 97% chỉ tiêu lợi nhuận). Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2020 (giai đoạn COVID-19), FPT lỡ hẹn với kế hoạch lợi nhuận.
Tuy nhiên, ban lãnh đạo FPT khẳng định AI sẽ định hình lại thay vì thay thế dịch vụ CNTT. Chiến lược của tập đoàn là xây dựng "AI có chủ quyền" (Sovereign AI) - năng lực tự chủ về hạ tầng tính toán và dữ liệu, không phụ thuộc vào nền tảng nước ngoài. Lộ trình chiến lược giai đoạn 2025-2030 bao gồm việc xây dựng 5 nhà máy AI trên toàn cầu và đào tạo 500.000 nhân lực AI.
Nguồn: Tổng hợp từ BCTC FPT
Tại Nhật Bản, FPT hợp tác cùng Sumitomo và SBI Holdings để phát triển mô hình AI Factory bản địa hóa, phục vụ thị trường đang thiếu hụt hạ tầng AI chuyên biệt này. Chiến lược "Build Your Own AI" được triển khai nhằm giúp các tổ chức sở tại chủ động phát triển mô hình phù hợp với ngôn ngữ và tập quán kinh doanh riêng biệt, thay vì dùng các mô hình đóng gói sẵn.
Như vậy, "ván cược" AI của FPT đang tiêu tốn hàng trăm triệu USD vốn đầu tư và gây áp lực lên biên lợi nhuận ngắn hạn, nhưng đổi lại là nguồn doanh thu mới tăng trưởng hai con số và vị thế hạ tầng trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Đức Huy /Doanh Nhân Việt Nam